Mutfakta sıkça kullandığımız baharat değirmenleri genellikle masum ürünler olarak görülür. Ancak özellikle plastik gövdeli ve plastik öğütme mekanizmasına sahip değirmenler, son yıllarda mikroplastik tartışmalarının odağında yer alıyor.
Karabiber gibi sert tanelerin plastik yüzeylerle sürekli sürtünmesi, zamanla gözle görülmeyen mikroplastik parçacıkların kopmasına neden olabiliyor. Bu parçacıklar, öğütülen baharatla birlikte doğrudan tabağımıza ulaşabiliyor.
Mikroplastik Nedir?
Mikroplastikler, 5 milimetreden daha küçük plastik parçacıklardır. Yapılan araştırmalar; bu parçacıkların hava, su, gıda ve hatta anne sütünde bile tespit edildiğini ortaya koyuyor.
Araştırmalar Ne Söylüyor?
Bilimsel çalışmalara göre mikroplastikler:
-
Sindirim sistemi üzerinden vücuda girebiliyor
-
Bağırsak florasını olumsuz etkileyebiliyor
-
Hücresel düzeyde iltihaplanmaya yol açabiliyor
-
Uzun vadede bağışıklık sistemi üzerinde baskı oluşturabiliyor
Özellikle ısı, sürtünme ve mekanik baskıya maruz kalan plastik ürünler, mikroplastik salımı açısından daha riskli kabul ediliyor. Baharat değirmenleri de bu üç koşulu aynı anda barındırıyor.
Son yıllarda yapılan bilimsel çalışmalar, mikroplastik maruziyeti ile demans ve Alzheimer hastalığı arasında olası bir ilişkiye dikkat çekmektedir. Araştırmalar, mikroplastiklerin solunum veya sindirim yoluyla vücuda girdikten sonra kan-beyin bariyerini aşabildiğini ve beyinde birikebildiğini göstermektedir. Bu birikimin, nöroinflamasyon (beyin dokusunda iltihaplanma), oksidatif stres ve sinir hücreleri arası iletişimin bozulması gibi Alzheimer ve diğer demans türlerinin gelişiminde rol oynayan mekanizmaları tetikleyebileceği düşünülmektedir. Ayrıca mikroplastiklerin taşıyıcı yüzey olarak ağır metaller ve toksik kimyasalları da beyne ulaştırabilmesi, nöronal hasar riskini artıran ek bir faktör olarak değerlendirilmektedir. Her ne kadar doğrudan neden-sonuç ilişkisi henüz kesinleşmemiş olsa da, mevcut bulgular uzun süreli ve düşük doz mikroplastik maruziyetinin beyin sağlığı açısından ciddi bir risk potansiyeli taşıdığına işaret etmektedir.
Günlük Maruziyet Neden Önemli?
Mikroplastiklerin en büyük riski, tek seferlik değil sürekli ve düşük dozda maruziyet yaratmaları. Her gün kullanılan mutfak ekipmanları bu nedenle ayrı bir önem taşıyor.
Karabiberle Birlikte Mikroplastik mi Tüketiyoruz?
Uzmanlar, baharat öğütücüsü tercih ederken:
-
Cam gövdeli
-
Seramik veya metal öğütme mekanizmalı
-
Plastik temas yüzeyi olmayan
ürünlerin tercih edilmesini öneriyor.

1 Yorum
Esmanur Demir
04-01-2026 17:03Yıllardır her gün kullandığım baharat değirmeninin böyle bir riski olabileceği hiç aklıma gelmemişti. Karabiberle birlikte mikroplastik tüketiyor olmak gerçekten düşündürücü. Bugün mutfağımdaki plastikleri tekrar gözden geçireceğim.