Bilim dünyası, meme kanseriyle ilgili çok çarpıcı bir gerçeği gün yüzüne çıkardı: Grip veya COVID‑19 gibi sıradan solunum yolu enfeksiyonları, yıllarca sessiz kalan kanser hücrelerini uyandırıp yeniden çoğalmalarına yol açabiliyor. Bu bulgular, Nature dergisinde yayımlanan yeni bir araştırmadan geldi ve kanserin “tekrar etme” riskine bakışımızı tamamen değiştirebilir.

Grip ve COVID, Uyuyan Kanser Hücrelerini Uyandırıyor: Yeni Bir Tehlike Kapıda

Şaşırtıcı Deney Sonuçları

Araştırmacılar, meme kanseri tedavisi sonrası uyku haline geçen kanser hücrelerinin (DCC) akciğerlerde yıllarca sessiz kalabildiğini biliyordu. Peki bu sessizlik nasıl bozuluyor?

• Farelere influenza (grip) veya SARS‑CoV‑2 (COVID‑19) virüsü verildiğinde, bu hücreler kısa sürede yeniden aktif hale geldi.

• Sadece birkaç gün içinde metastatik hücre sayısı patlama yaşadı ve iki hafta gibi kısa bir sürede yeni tümörler ortaya çıktı.

• İşin asıl tetikleyicisi doğrudan virüs değil, vücudun bağışıklık yanıtında üretilen IL‑6 adlı bir iltihap molekülü. IL‑6 olmadan hücreler uyanamıyor.

Kısacası, bağışıklık sistemimizin enfeksiyona karşı oluşturduğu “savunma ateşi”, kanser hücrelerini de uyandırıyor.

Bağışıklık Sistemi de İşin İçinde

Normalde bağışıklık hücrelerimiz (CD8+ T hücreleri) kanser hücrelerini yok etmeye çalışır. Fakat bu süreçte devreye giren CD4+ T hücreleri, adeta bir “koruma kalkanı” oluşturarak CD8+ hücrelerin saldırısını engelliyor. Yani:
Bağışıklık sistemi, kanser hücrelerini uyandırmakla kalmıyor, bir de onlara kalkan oluyor.

İnsan Verileriyle de Kanıtlandı

Bu sadece farelerde gözlenen bir durum değil. Araştırmacılar iki büyük veri tabanına baktı:

• İngiltere Biobank: COVID‑19 geçiren kanser hastalarının, enfeksiyondan sonraki bir yıl içinde kanserden ölüm riskinin iki kat arttığı görüldü.

• Flatiron Health: Meme kanseri geçmişi olanlarda, COVID‑19 sonrası akciğer metastazı riski %50 arttı.

Bu veriler, bulgunun laboratuvar deneylerinden ibaret olmadığını, gerçek hayatta da geçerli olduğunu gösteriyor.

Ne Yapmalı?

Araştırmacılar, bu bilgilerin kanser takibi ve koruyucu stratejilerde çok önemli olduğunu söylüyor.

• Aşılar: Kanser öyküsü olanlar için grip ve COVID aşıları artık çok daha kritik.

• Düzenli takip: Enfeksiyon sonrası özellikle ilk yıl, yakın izlem gerekli.

• İlaç çalışmaları: IL‑6’yı hedefleyen ilaçlar, bu riskin azaltılmasında yeni bir yol olabilir.

Küçük Bir Enfeksiyon, Büyük Bir Tehdit

“Basit bir grip veya COVID, kanser hücrelerini uyandırabilir mi?” sorusu artık bilimsel bir gerçekliğe dönüşüyor. Bu araştırma, kanserle mücadelenin yalnızca tümör tedavisiyle değil, enfeksiyonlardan korunma ve bağışıklık sistemi yönetimiyle de ilgili olduğunu güçlü bir şekilde ortaya koyuyor.

Kanserle mücadelede sadece tedavi değil, korunma ve takip de hayat kurtarıyor.