Botoks ve Dolgunun Karanlık Yüzü: Görme Kaybı ve Yüz Felci Riski

Botoks ve dermal dolgu uygulamaları, yaşlanma belirtilerini hafifletmek isteyen milyonlarca insan tarafından tercih ediliyor. Ancak bu tedaviler ne kadar yaygın olursa olsun, bazı ciddi komplikasyonlar ortaya çıkabiliyor ve hatta adli süreçlere konu olabiliyor. Yeni veriler gösteriyor ki bu işlemler sadece “kusursuz görünmek” isteyenler için estetik değil, aynı zamanda tıbbi riskler taşıyan prosedürler olabiliyor.

Sahte Ürünler, Yanlış Enjeksiyonlar ve Adli Süreçler — Estetiğin Karanlık Yüzü

2015 tarihli bir bilimsel derleme, botulinum toksinin hem terapötik hem de kozmetik kullanımında ciddi ve uzun süreli yan etkilerin ortaya çıkabileceğini göstermiştir. Bu çalışmada rapor edilen ciddi advers olaylar arasında yutma güçlüğü, solunum problemleri, yaygın kas zayıflığı, çift göz kapağı düşüklüğü ve ölüme götürebilecek botulizm benzeri tablolar yer almaktadır — tüm bunlar kozmetik amaçlı da bildirilmiştir. Bu bulgular, uygulayıcıların ayrıntılı anatomi bilgisi ve ilaç farmakolojisine hâkimiyetinin önemini vurgulamaktadır.

Sıradan Riskler mi, Ciddi Komplikasyonlar mı?

Bir başka büyük çaplı veri analizinde, botoks uygulanan hastalar arasında yüz kaslarında geçici zayıflık, göz kapağı/burun gibi bölgelerde düşüklük, baş ağrısı ve enjeksiyon bölgesi reaksiyonları sıkça bildirilmiştir. Daha nadir olmakla birlikte, bazı vakalarda sistemik etkiler de rapor edilmiştir.

Prof. Dr. Cem Devge’ye göre, “Dolgu bir kozmetik krem değildir. Canlı dokunun içine verilen biyolojik olarak aktif bir maddedir. Yani dolgu uygulaması doğrudan, damarlarla, sinirlerle, bağ dokusuyla, immün sistemle etkileşime girer. Bu nedenle dermal dolgu uygulamaları, estetik görünüm hedeflese bile tıbbi bir girişimdir.” Bu nedenle de yaptırdığınız her tıbbi işlem gibi, bu güzellik uygulamalarının da yan etkileri olabilir. Öyle ki bazı yan etkiler tartışma konusu bile olmuş durumda. Kan dolaşımının durmasından sinir sistemine ve beynin hasar alarak işlevlerini yeterince yerine getirememesine kadar uzayan listede Alzheimer bile var. Milliyet.com.tr

Botoks Sonrası Yaşanmış Adli / Medikal Vakalar

Estetik botoks uygulamaları genellikle güvenli kabul edilse de hem sağlık otoritelerinin verileri hem de bilimsel literatür, serious adverse events (ciddi yan etkiler) ve buna bağlı adli vakaların mümkün olduğunu ortaya koymaktadır. Bu vakaların bir kısmı hatalı uygulama, sahte ürün kullanımı veya lisanssız uygulayıcılar nedeniyle ortaya çıkmıştır:

1. Sahte veya Ruhsatsız Botoks Ürünleri ile İlişkili Komplikasyonlar

Birleşik Krallık’ta sahte botoks benzeri ürünlerin piyasaya sürülmesi sonucunda botulizm vakaları rapor edilmiştir. Botulizm, botulinum toksinine maruz kalmanın ciddi etkilerini ifade eder ve solunum veya yutma güçlüğü gibi hayati tehlike oluşturabilen belirtiler ile ilişkilidir. Bu durumda 41 kişilik bir grup, hastaneye yatırılacak kadar ciddi semptomlar gösterdi ve sağlık otoriteleri lisanssız ürün satanlara karşı yasal yaptırımlar önerdi. Bu vaka, ruh­satsız kozmetik ürün kullanımının hem tıbbi hem de cezaî boyutlarını göstermektedir. (The Guardian)

2. Amerika Birleşik Devletleri – Sahte veya Yanlış Botoks Ürünleri

ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) raporuna göre, sahte ya da uygunsuz hazırlanmış botulinum toksini ürünlerinin uygulanması sonucunda en az 17 olguda zararlı reaksiyonlar gözlemlenmiştir. Bu vakaların çoğu sahte ürün temini veya lisanssız uygulamacılarla ilişkilidir, ve 13 vaka hastaneye yatış gerektirmiştir. Bu komplikasyonlar arasında bulanık/çift görme, yutma güçlüğü ve kas zayıflığı gibi botulizm benzeri semptomlar yer almaktadır. (Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri)

3. Bilimsel Literatürde Bildirilen Nörooftalmik Komplikasyonlar

PubMed’de yayımlanan sistematik bir derleme, botulinum toksini enjeksiyonlarının göz çevresi ile ilişkili ciddi advers olaylara da neden olabileceğini göstermiştir. Bu literatürde rapor edilen vakalar arasında göz kapağı düşüklüğü, görme bozuklukları ve diğer oftalmik komplikasyonlar yer almıştır (49 olgu analiz edilmiştir). Bu tip vakalar, özellikle yüzün hassas bölgesine yapılan enjeksiyonlar sonrası ortaya çıkabilmektedir. (PubMed)

4. Sahte Botoks Kullanımının Yerel Medya Haberleriyle Rapor Edilmesi

Türkiye’de medyada yer alan haberler, sahte veya kaçak botoks ürünlerinin ciddî komplikasyonlara yol açtığını belirtmektedir. Uzmanlara göre sahte ürünlerle yapılan botoks uygulamalarında enfeksiyon, yüz felci, alerjik reaksiyonlar ve kalıcı yüz asimetrisi gibi sonuçlar görülebilmekte, bazı durumlarda hayatı tehdit eden sonuçlar ortaya çıkabilmektedir. (Anadolu Ajansı)

5. Yargı Süreçlerine Konu Olan Yerel Vakalar

Yerel hukuk örneklerinde de botoks sonrası komplikasyonlar adli süreçlere yol açmıştır. Örneğin geçmişte Türkiye’de bir hasta, botoks uygulaması sonrasında yüzünde ileri düzey deformasyon ve iyileştirilemeyen hasarlar oluşması nedeniyle hekimin uyarı ve bilgilendirme yükümlülüğünü tartıştığı bir dava sürecini başlatmıştır. Böyle vaka örnekleri, tıbbi prosedürlerin bilgilendirilmiş onam ve risk yönetimi ile doğru şekilde yapılmasının önemini göstermektedir. (Milliyet)