Diğer
Dikkat Gerekir
Yan Etki
İlaç veya tedavinin amaçlanan etkisinin dışında ortaya çıkan istenmeyen veya beklenmeyen etkilerdir.
Nedir?
Yan etki, bir ilacın, tedavinin veya maddenin amaçlanan terapötik etkisinin dışında ortaya çıkan istenmeyen veya beklenmeyen etkilerdir. Farmakolojik açıdan, bir ilacın hedef reseptör veya sistemin yanı sıra diğer reseptörler veya vücut sistemleri üzerindeki etkilerinden kaynaklanabilir.
Yan etkiler hafif ve geçici olabileceği gibi, ciddi ve yaşamı tehdit edici de olabilir. Her bireyin genetik yapısı, yaşı, sağlık durumu ve kullandığı diğer ilaçlar yan etki profilini etkileyebilir. Yan etkiler ilacın dozuna, kullanım süresine ve bireysel duyarlılığa bağlı olarak değişkenlik gösterir.
Nerelerde kullanılır?
İlaç güvenliği izleme, farmakovijilans çalışmaları, klinik araştırmalar, hasta eğitimi, ilaç onay süreçleri
Yararları
Yan etkilerin izlenmesi ilaç güvenliğinin sağlanmasına katkıda bulunur
Yan etki raporları yeni ilaç etkileşimlerinin keşfedilmesine yardımcı olur
Bazı yan etkiler yeni tedavi alanlarının keşfine yol açabilir (örn: Viagra'nın keşfi)
Yan etki profili, ilaç seçiminde kişiselleştirilmiş tedavi yaklaşımını destekler
Dikkat edilmesi gerekenler
Hafif yan etkiler: Bulantı, baş ağrısı, yorgunluk, uyku hali (çok yaygın)
Gastrointestinal yan etkiler: Mide bulantısı, ishal, kabızlık (yaygın)
Alerjik reaksiyonlar: Döküntü, kaşıntı, anafilaksi (orta-ciddi)
Kardiyovasküler yan etkiler: Tansiyon değişiklikleri, ritim bozuklukları (orta-ciddi)
Nörolojik yan etkiler: Baş dönmesi, tremor, nöbet (orta-ciddi)
Hepatotoksisite: Karaciğer fonksiyon bozuklukları (ciddi)
Nefrotoksisite: Böbrek fonksiyon bozuklukları (ciddi)
Hematolojik yan etkiler: Kan hücre sayılarında değişiklikler (ciddi)
Tedavinin kesilmesine veya uyumsuzluğa neden olabilir
Tipik kaynaklar
Tüm ilaçlar, aşılar, tıbbi tedaviler, bazı gıda takviyeleri, bitkisel ürünler, tıbbi cihazlar