Gıda Katkısı
Dikkat Gerekir
Toplam Yağ
Gıdalardaki tüm yağ türlerinin toplamı; enerji kaynağı ve esansiyel besin ögesi ancak aşırı tüketimde sağlık riskleri taşır.
Nedir?
Toplam yağ, gıdalarda bulunan tüm yağ asitlerinin ve gliserol esterlerinin toplamını ifade eden besinsel bir bileşendir. Doymuş yağlar, tekli doymamış yağlar, çoklu doymamış yağlar ve trans yağlar dahil olmak üzere farklı yağ türlerinin tamamını kapsar. Yağlar, vücudun enerji deposu olarak kullanılan, hücre zarlarının yapısında yer alan ve yağda çözünen vitaminlerin (A, D, E, K) emilimini sağlayan makro besin ögeleridir.
Yağlar gram başına 9 kalori enerji sağlar ve vücut için esansiyel yağ asitleri (omega-3 ve omega-6) kaynağıdır. Gıda etiketlerinde 'toplam yağ' olarak belirtilen değer, o üründeki tüm yağ türlerinin toplamını gösterir ve genellikle alt kategorilere (doymuş, doymamış, trans yağ) ayrılarak detaylandırılır.
Nerelerde kullanılır?
Tüm gıda ürünlerinde besin değeri etiketi, enerji hesaplamaları, diyet planlaması, beslenme danışmanlığı, gıda formülasyonu
Yararları
Enerji kaynağı: Vücut için yoğun enerji sağlar (9 kcal/g)
Yağda çözünen vitaminlerin (A, D, E, K) emilimini destekler (kanıtlanmış)
Hücre zarı yapısı ve hormon sentezi için gereklidir (kanıtlanmış)
Esansiyel yağ asitleri beyin ve sinir sistemi sağlığı için önemlidir (kanıtlanmış)
Tokluk hissi sağlar ve kan şekeri dengesine katkıda bulunur
Cilt sağlığı ve bağışıklık sistemi için gereklidir
Dikkat edilmesi gerekenler
Aşırı tüketim obezite ve kilo alımına neden olur (kanıtlanmış)
Yüksek doymuş yağ tüketimi kalp-damar hastalıkları riskini artırabilir (güçlü kanıt)
Trans yağ tüketimi LDL kolesterolü yükseltir ve HDL'yi düşürür (kanıtlanmış)
Fazla yağ tüketimi tip 2 diyabet riskini artırabilir (orta düzey kanıt)
Aşırı kalori alımı metabolik sendrom gelişimine katkıda bulunabilir
Bazı yağ türleri (özellikle trans ve aşırı doymuş yağlar) inflamasyonu artırabilir
Tipik kaynaklar
Bitkisel yağlar (zeytinyağı, ayçiçek yağı), tereyağı, margarin, et ve et ürünleri, süt ve süt ürünleri, kuruyemişler, tohumlar, avokado, balık, yumurta, fırın ürünleri, fast food, işlenmiş gıdalar
