Gıda Katkısı
Dikkat Gerekir
Toplam Şeker
Gıdalarda doğal ve eklenmiş tüm şekerlerin toplamı; aşırı tüketimde obezite, diyabet ve kalp hastalıkları riski taşır.
Nedir?
Toplam şeker, bir gıda ürününde doğal olarak bulunan şekerler (fruktoz, laktoz, maltoz gibi) ile üretim sırasında eklenen şekerlerin (sakkaroz, glikoz şurubu, bal, meyve suyu konsantreleri vb.) toplamını ifade eden bir etiket terimidir. Kimyasal olarak karbonhidrat grubuna ait basit karbonhidratlardır (monosakkaritler ve disakkaritler) ve vücutta hızlı enerji kaynağı olarak kullanılırlar.
Gıda etiketlerinde 'toplam şeker' ifadesi, tüketicilere ürünün içerdiği tüm şeker miktarı hakkında bilgi vermek amacıyla kullanılır. Bu değer, doğal kaynaklı şekerler (meyve, süt) ile eklenmiş şekerleri ayırt etmez, ancak son düzenlemelerle birçok ülkede 'eklenmiş şeker' miktarının ayrıca belirtilmesi zorunlu hale gelmiştir.
Nerelerde kullanılır?
Gıda ve içecek üretimi, enerji içecekleri, tatlılar, fırıncılık ürünleri, hazır gıdalar, soslar, meşrubat, süt ürünleri, kahvaltılık gevrekler, atıştırmalıklar
Yararları
Hızlı enerji kaynağı sağlar (özellikle fiziksel aktivite sırasında)
Beyin fonksiyonları için temel yakıt olan glikozu sağlar
Doğal kaynaklı şekerler (meyve, süt) beraberinde vitamin, mineral ve lif gibi besin öğeleri içerir
Hipoglisemi (düşük kan şekeri) durumlarında kan şekerini hızla yükseltir
Dikkat edilmesi gerekenler
Aşırı tüketim obezite ve kilo alımına yol açar (Güçlü kanıt - DSÖ, CDC)
Tip 2 diyabet riskini artırır (Güçlü kanıt - meta-analizler)
Diş çürüklerine ve ağız sağlığı sorunlarına neden olur (Güçlü kanıt)
Kalp-damar hastalıkları riskini yükseltir (Orta-güçlü kanıt)
Karaciğer yağlanması (non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı) riskini artırır
Kan şekerinde ani yükselme ve düşüşlere (glisemik dalgalanma) sebep olabilir
Bağımlılık benzeri davranışlara yol açabilir (Orta kanıt)
Kronik inflamasyon ve metabolik sendrom ile ilişkilendirilir
Aşırı fruktoz tüketimi ürik asit seviyesini artırarak gut riskini yükseltebilir
Tipik kaynaklar
Meşrubatlar, meyve suları, tatlılar, çikolata, bisküvi, kek, dondurma, reçel, bal, şekerli kahvaltılık gevrekler, enerji barları, hazır soslar, aromalı yoğurtlar, konserveler