Mineral
Dikkat Gerekir
Selenyum
Antioksidan savunma ve tiroid fonksiyonları için gerekli esansiyel eser element; aşırı alımda toksik olabilir.
Nedir?
Selenyum, periyodik tabloda Se sembolü ile gösterilen, atomik numarası 34 olan bir eser elementtir. Vücutta çok küçük miktarlarda bulunmasına rağmen, antioksidan savunma sisteminin önemli bir bileşenidir ve glutatyon peroksidaz gibi enzimlerin yapısında yer alır. İnsan sağlığı için esansiyel (zorunlu) bir mineraldir.
Selenyum, tiroid hormon metabolizması, DNA sentezi, üreme sağlığı ve enfeksiyonlara karşı korumada kritik roller oynar. Organik (selenometiyonin, selenosistein) ve inorganik (selenit, selenat) formları bulunur. Günlük alım miktarı yaş ve cinsiyete göre değişir; yetişkinler için önerilen günlük alım 55 mikrogram civarındadır.
Nerelerde kullanılır?
Besin takviyesi, multivitamin preparatları, antioksidan formülasyonlar, tiroid destek ürünleri, anti-aging kozmetik ürünler, şampuanlar (kepek önleyici), hayvan yemleri, cam endüstrisi, elektronik üretim
Yararları
Güçlü antioksidan etki göstererek hücreleri oksidatif stresten korur (Yüksek kanıt düzeyi)
Bağışıklık sistemini destekler ve enfeksiyonlara karşı direnci artırır (Orta-yüksek kanıt düzeyi)
Tiroid fonksiyonlarının düzenlenmesinde önemli rol oynar (Yüksek kanıt düzeyi)
Kalp-damar sağlığını destekleyebilir (Orta kanıt düzeyi)
Üreme sağlığı ve sperm kalitesini olumlu etkileyebilir (Orta kanıt düzeyi)
Bilişsel fonksiyonların korunmasına katkıda bulunabilir (Düşük-orta kanıt düzeyi)
Bazı kanser türlerine karşı koruyucu etki gösterebilir (Düşük-orta kanıt düzeyi)
Dikkat edilmesi gerekenler
Aşırı alımda (günlük 400 mikrogramın üzerinde) selenyum toksisitesi (selenozis) gelişebilir
Tırnak kırılganlığı, saç dökülmesi ve tırnak deformasyonları
Sarımsaklı nefes kokusu
Mide bulantısı, kusma ve ishal
Yorgunluk, sinirlilik ve kas ağrıları
Uzun süreli yüksek doz alımda nörolojik bozukluklar
Tip 2 diyabet riski artışı (çok yüksek dozlarda)
Hamilelik döneminde aşırı alım bebek için risk oluşturabilir
Tipik kaynaklar
Brezilya cevizi, deniz ürünleri (ton balığı, sardalya, istiridye), et ve sakatat, yumurta, tam tahıllar, mantarlar, ayçiçeği çekirdeği, selenyumla zenginleştirilmiş gıdalar, besin takviyeleri
