İlaç Etken Maddesi
Dikkat Gerekir
Rahim İçi Araç (RİA)
Rahime yerleştirilen, uzun süreli ve etkili gebelik önleme yöntemi olan tıbbi bir cihazdır.
Nedir?
Rahim içi araç (RİA), gebeliği önlemek amacıyla kadının rahmine yerleştirilen küçük, T şeklinde bir tıbbi cihazdır. Bakırlı RİA'lar (bakır içeren) ve hormonal RİA'lar (levonorgestrel salgılayan) olmak üzere iki ana tipi bulunur. Bakırlı RİA'lar sperm hareketini engelleyerek ve yumurtanın döllenmesini önleyerek etki ederken, hormonal RİA'lar rahim ağzı mukusunu kalınlaştırarak spermin geçişini engeller ve rahim iç zarını inceltir.
RİA, uzun süreli, geri dönüşümlü ve oldukça etkili bir kontrasepsiyon yöntemidir. Bir sağlık profesyoneli tarafından yerleştirilir ve kullanıcının günlük bir işlem yapmasını gerektirmez. Bakırlı RİA'lar 5-10 yıl, hormonal RİA'lar ise 3-7 yıl etkili kalabilir.
Nerelerde kullanılır?
Kontrasepsiyon (gebelik önleme), adet kanaması kontrolü (hormonal RİA), acil kontrasepsiyon (bakırlı RİA)
Yararları
Yüksek etkinlik oranı (%99'un üzerinde) (Kanıt düzeyi: Yüksek)
Uzun süreli koruma sağlar (3-10 yıl arası, tipe göre değişir)
Geri dönüşümlüdür - çıkarıldıktan sonra doğurganlık hızla geri döner
Günlük kullanım gerektirmez, kullanıcı hatası riski minimumdur
Hormonal RİA'lar adet kanamasını azaltabilir ve adet ağrılarını hafifletebilir (Kanıt düzeyi: Yüksek)
Bakırlı RİA'lar hormon içermez, emzirme döneminde güvenle kullanılabilir
Acil kontrasepsiyon olarak da kullanılabilir (bakırlı RİA, korunmasız ilişkiden sonraki 5 gün içinde)
Dikkat edilmesi gerekenler
Yerleştirme sırasında ağrı ve kramp (Kanıt düzeyi: Yüksek)
İlk aylarda düzensiz kanama veya lekelenme (Kanıt düzeyi: Yüksek)
Bakırlı RİA'larda adet kanaması ve krampların artması olasılığı
Nadir durumlarda rahim duvarının delinmesi riski (1000'de 1-2)
Enfeksiyon riski (özellikle yerleştirme sonrası ilk 20 günde, ancak genel olarak düşük risk)
Kendiliğinden düşme (ekspülsiyon) riski (%2-10 arası)
Cinsel yolla bulaşan hastalıklara karşı koruma sağlamaz
Çok nadir durumlarda ektopik (dışı) gebelik riski
Tipik kaynaklar
Sağlık kuruluşları, aile planlaması merkezleri, jinekoloji klinikleri
