Kurşun Nedir? | İçindekiler Sözlüğü - Türkiye Sağlık Vakfı | Herkes İçin Sağlık Ana içeriğe geç

Kurşun Nedir? | İçindekiler Sözlüğü

Etken madde, gıda katkısı ve kozmetik içerikler — bilimsel kaynaklara dayalı.

Diğer Tehlikeli

Kurşun

Son güncelleme: 17 Eylül 2026

İnsan sağlığı için hiçbir yararı olmayan, özellikle çocuklar için son derece tehlikeli toksik ağır metal.

Nedir?

Kurşun (Pb), atom numarası 82 olan ağır bir metaldir. Doğada serbest halde bulunmaz, genellikle galenit (kurşun sülfür) cevheri şeklinde yer alır. Yumuşak, kolay işlenebilir ve düşük erime noktasına sahip gri-mavi renkli bir elementtir. Kurşun, insan vücudu için hiçbir biyolojik işlevi olmayan toksik bir ağır metaldir. Vücuda solunum, sindirim veya deri yoluyla girebilir ve özellikle kemiklerde, beyinde, böbreklerde ve karaciğerde birikir. Çocuklar ve hamile kadınlar kurşun zehirlenmesine karşı özellikle hassastır.

Nerelerde kullanılır?

Akümülatörler, radyasyon kalkanları, eski boya ve boyalar, eski su boruları, mühimmat, lehim, cam üretimi, plastik stabilizatörleri, geçmişte kozmetik ve gıda kaplarında (artık yasaklanmış)

Yararları

İnsan sağlığı için bilinen hiçbir yararı yoktur Endüstriyel kullanımlarda (akü, radyasyon kalkanı) teknik avantajlar sağlar ancak bu sağlık yararı değildir

Dikkat edilmesi gerekenler

Sinir sistemi hasarı ve nörolojik bozukluklar (özellikle çocuklarda IQ düşüklüğü, öğrenme güçlükleri) - Yüksek kanıt düzeyi Böbrek hasarı ve böbrek yetmezliği - Yüksek kanıt düzeyi Kan yapımının bozulması ve anemi - Yüksek kanıt düzeyi Üreme sistemi sorunları, düşük ve erken doğum riski - Yüksek kanıt düzeyi Kardiyovasküler sistem etkileri, yüksek tansiyon - Orta-yüksek kanıt düzeyi Çocuklarda büyüme ve gelişme geriliği - Yüksek kanıt düzeyi Davranış bozuklukları, dikkat eksikliği - Orta-yüksek kanıt düzeyi Karın ağrısı, kabızlık, bulantı - Yüksek kanıt düzeyi Kronik maruziyette kanser riski artışı - Orta kanıt düzeyi

Tipik kaynaklar

Eski kurşunlu boyalar, kontamine toprak ve toz, eski su boruları ve tesisatlar, bazı geleneksel kozmetikler (sürme, kohl), kurşun içeren seramik sır ve kaplar, kontamine gıdalar, sigara dumanı, bazı geleneksel ilaçlar, akü üretim tesisleri çevresi, eski oyuncaklar
Bilgilendirme notu: Bu sözlükte yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tanı, tedavi veya kişisel sağlık önerisi yerine geçmez. Sağlığınızla ilgili kararlar için hekiminize veya ilgili sağlık profesyoneline başvurun.