İlaç Etken Maddesi
Dikkat Gerekir
Kortizon
Güçlü anti-enflamatuar etkili steroid hormon; doktor kontrolünde kullanılmalı, uzun süreli kullanımda ciddi yan etkiler olabilir.
Nedir?
Kortizon, böbrek üstü bezlerinin korteks tabakasında doğal olarak üretilen bir steroid hormondur. Kimyasal adı 17-hidroksi-11-dehidrokortikosteron olan bu madde, vücudun stres yanıtında, metabolizmada ve bağışıklık sisteminin düzenlenmesinde önemli roller oynar.
Tıpta kullanılan kortizon ve türevleri (kortikosteroidler), güçlü anti-enflamatuar (iltihap giderici) ve immünsüpresif (bağışıklık sistemini baskılayıcı) özelliklere sahiptir. Sentetik formları çeşitli hastalıkların tedavisinde yaygın olarak kullanılmaktadır.
Nerelerde kullanılır?
İlaç (reçeteli), Topikal kremler ve merhemler, İnhaler formlar, Enjeksiyonlar (eklem içi, kas içi, damar içi), Göz damlaları
Yararları
Güçlü anti-enflamatuar etki - iltihap ve şişliği azaltır (yüksek kanıt düzeyi)
Alerjik reaksiyonların kontrolü ve tedavisi (yüksek kanıt düzeyi)
Otoimmün hastalıkların yönetimi (romatoid artrit, lupus gibi) (yüksek kanıt düzeyi)
Astım ve KOAH gibi solunum yolu hastalıklarında semptom kontrolü (yüksek kanıt düzeyi)
Cilt hastalıklarının (egzama, sedef hastalığı) tedavisi (yüksek kanıt düzeyi)
Organ nakli sonrası ret reaksiyonunun önlenmesi (yüksek kanıt düzeyi)
Addison hastalığı gibi hormonal yetersizliklerde replasman tedavisi (yüksek kanıt düzeyi)
Dikkat edilmesi gerekenler
Uzun süreli kullanımda kemik erimesi (osteoporoz) riski (yüksek kanıt düzeyi)
Bağışıklık sisteminin baskılanması ve enfeksiyon riskinde artış (yüksek kanıt düzeyi)
Kilo alımı ve vücutta sıvı tutulması (yüksek kanıt düzeyi)
Kan şekeri yükselmesi ve diyabet riski (yüksek kanıt düzeyi)
Yüksek tansiyon (hipertansiyon) gelişimi (yüksek kanıt düzeyi)
Cilt incelmesi ve kolay morarma (orta kanıt düzeyi)
Katarakt ve glokom riski (orta kanıt düzeyi)
Mood değişiklikleri, anksiyete, uykusuzluk (orta kanıt düzeyi)
Mide ülseri riski (orta kanıt düzeyi)
Ani kesildiğinde yoksunluk sendromu (yüksek kanıt düzeyi)
Çocuklarda büyüme geriliği (yüksek kanıt düzeyi)
Kas zayıflığı ve kas kütlesi kaybı (orta kanıt düzeyi)
Tipik kaynaklar
Reçeteli kortikosteroid ilaçlar (prednizon, metilprednizolon, deksametazon), Topikal steroid kremler (hidrokortizon), Astım ilaçları (budesonid, flutikason), Eklem enjeksiyonları, Alerjik reaksiyon tedavileri