Mineral
Güvenli
İyot
Tiroid hormonları için gerekli esansiyel mineral, metabolizma ve beyin gelişimi için kritik öneme sahiptir.
Nedir?
İyot (I), atom numarası 53 olan bir halojen grubu elementidir. Vücutta tiroid hormonlarının (tiroksin ve triiyodotironin) sentezi için mutlaka gerekli olan esansiyel bir mikrobesindir. İnsan vücudunda yaklaşık 15-20 mg iyot bulunur ve bunun %70-80'i tiroid bezinde depolanır.
İyot eksikliği dünya çapında en yaygın önlenebilir zihinsel gerilik nedenidir. Vücut iyotu kendi üretemediği için dışarıdan alınması zorunludur. Günlük önerilen iyot alımı yetişkinler için 150 mikrogram, hamile kadınlar için 220 mikrogram ve emziren anneler için 290 mikrogramdır.
Nerelerde kullanılır?
Gıda takviyesi, iyotlu sofra tuzu, tiroid hastalıkları tedavisi, antiseptik ve dezenfektan (povidon-iyot), radyolojik kontrast maddeler, hamilelik ve emzirme döneminde destek, endemik guatr önleme programları
Yararları
Tiroid hormonlarının üretimi için zorunludur (güçlü kanıt)
Metabolizma hızının düzenlenmesine yardımcı olur (güçlü kanıt)
Beyin gelişimi ve bilişsel fonksiyonları destekler, özellikle fetüs ve çocuklarda kritiktir (güçlü kanıt)
Guatr (tiroid bezinin büyümesi) oluşumunu önler (güçlü kanıt)
Enerji metabolizmasını ve vücut ısısı düzenlenmesini destekler (orta düzey kanıt)
Cilt, saç ve tırnak sağlığına katkıda bulunur (orta düzey kanıt)
Bağışıklık sistemi fonksiyonlarını destekler (orta düzey kanıt)
Dikkat edilmesi gerekenler
Aşırı alımda (>1100 mcg/gün) tiroid fonksiyon bozuklukları (hipertiroidizm veya hipotiroidizm) gelişebilir
Yüksek dozlarda alerjik reaksiyonlar, döküntü, metalik tat oluşabilir
Kronik aşırı iyot alımı tiroid bezinde otoimmün hastalık riskini artırabilir
Hamilelikte aşırı iyot alımı fetüste tiroid problemlerine yol açabilir
İyot eksikliği kretenizm, guatr, gelişim geriliği ve zihinsel yetersizliğe neden olabilir
Bazı kişilerde iyoda karşı aşırı duyarlılık (iyodizm) görülebilir
Tiroid hastalığı olanlarda dikkatli kullanılmalıdır
Tipik kaynaklar
İyotlu sofra tuzu, deniz ürünleri (balık, deniz yosunu, midye, karides), süt ve süt ürünleri, yumurta, deniz tuzu, bazı ekmekler, multivitamin takviyeleri, tiroid ilaçları
