İlaç Etken Maddesi
Dikkat Gerekir
Hametan
Kan pıhtılaşmasını önleyen, enjeksiyon yoluyla uygulanan antikoagülan ilaç etken maddesi; kanama riski ve trombositopeni yan etkileri vardır.
Nedir?
Hametan (Heparin Sodium), doğal olarak vücutta bulunan ve kan pıhtılaşmasını önleyen bir antikoagülan ilaç etken maddesidir. Domuz bağırsağı mukozasından veya sığır akciğerinden elde edilen bir glikozaminoglikandır. Molekül ağırlığı değişken olup, ortalama 12.000-15.000 Dalton arasındadır.
Heparin, antitrombin III'e bağlanarak trombin ve faktör Xa'nın aktivitesini inhibe eder, böylece kan pıhtılaşma kaskadını bloke eder. Parenteral yolla (damar içi veya deri altı) uygulanır çünkü ağızdan alındığında emilmez. Hızlı etki başlangıcı ve kısa yarı ömrü nedeniyle akut tromboembolik olaylarda tercih edilir.
Nerelerde kullanılır?
İlaç, antikoagülan tedavi, derin ven trombozu tedavisi, pulmoner emboli tedavisi, miyokard enfarktüsü tedavisi, hemodiyaliz, kardiyak cerrahi, tromboz profilaksisi
Yararları
Derin ven trombozu (DVT) ve pulmoner embolinin tedavisi ve önlenmesi (Yüksek kanıt düzeyi)
Miyokard enfarktüsü ve unstabil anjina tedavisinde kullanım (Yüksek kanıt düzeyi)
Hemodiyaliz ve kardiyopulmoner bypass sırasında kan pıhtılaşmasının önlenmesi (Yüksek kanıt düzeyi)
Atriyal fibrilasyonda inme riskinin azaltılması (Orta-yüksek kanıt düzeyi)
Cerrahi sonrası tromboz profilaksisi (Yüksek kanıt düzeyi)
Hızlı etki başlangıcı ve geri döndürülebilir etkisi (protamin sülfat ile)
Dikkat edilmesi gerekenler
Kanama riski - en önemli yan etki (ciddi kanama %1-5 oranında)
Heparin kaynaklı trombositopeni (HIT) - tip 2 immünolojik reaksiyon (%1-3 oranında)
Osteoporoz riski - uzun süreli kullanımda
Alopesi (saç dökülmesi) - nadir
Hiperkalemi riski - aldosteron sentezini baskılayabilir
Alerjik reaksiyonlar - ateş, ürtiker, anafilaksi (nadir)
Karaciğer enzimlerinde geçici yükselme
Enjeksiyon bölgesinde lokal reaksiyonlar (ağrı, hematom)
Tipik kaynaklar
Enjektabl heparin preparatları, düşük molekül ağırlıklı heparin (LMWH) enjeksiyonları, heparinli tüpler (kan örnekleri için), hemodiyaliz solüsyonları, intravenöz kateter flush solüsyonları
