Diğer
Tehlikeli
Gıda Kaynaklı Hastalık
Kontamine gıda tüketimi sonucu gelişen, gastrointestinal semptomlarla seyreden ve ciddi komplikasyonlara yol açabilen enfeksiyon veya zehirlenme durumu.
Nedir?
Gıda kaynaklı hastalık (foodborne disease), kontamine gıda veya içeceklerin tüketilmesi sonucu ortaya çıkan enfeksiyon veya intoksikasyon durumlarıdır. Bakteriler (Salmonella, E. coli, Listeria), virüsler (Norovirüs, Hepatit A), parazitler (Toxoplasma, Giardia), mantarlar ve bunların ürettiği toksinler ile kimyasal maddeler gıda kaynaklı hastalıklara neden olabilir.
Bu hastalıklar genellikle bulantı, kusma, ishal, karın ağrısı ve ateş gibi gastrointestinal semptomlarla kendini gösterir. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre her yıl yaklaşık 600 milyon kişi gıda kaynaklı hastalıklardan etkilenmekte ve 420.000 kişi hayatını kaybetmektedir. Yetersiz hijyen, uygunsuz saklama koşulları, çapraz kontaminasyon ve yetersiz pişirme başlıca risk faktörleridir.
Nerelerde kullanılır?
Hastalık durumu olduğu için kullanım alanı yoktur; önleme ve kontrol stratejileri gıda üretimi, işleme, depolama, hazırlama alanlarında uygulanır
Yararları
Bu bir hastalık durumu olduğu için doğrudan yararı yoktur
Farkındalık artışı gıda güvenliği standartlarının gelişmesine katkı sağlar
Halk sağlığı izleme sistemlerinin güçlenmesine yol açar
Dikkat edilmesi gerekenler
Akut gastrointestinal semptomlar: ishal, kusma, bulantı, karın krampları (Kanıt düzeyi: Yüksek)
Dehidratasyon ve elektrolit dengesizliği, özellikle çocuklar ve yaşlılarda (Kanıt düzeyi: Yüksek)
Hemolitik üremik sendrom (HUS) gibi ciddi komplikasyonlar (E. coli O157:H7) (Kanıt düzeyi: Yüksek)
Guillain-Barré sendromu (Campylobacter enfeksiyonu sonrası) (Kanıt düzeyi: Orta)
Reaktif artrit ve kronik bağırsak sorunları (Kanıt düzeyi: Orta)
Hamile kadınlarda düşük, ölü doğum riski (Listeria) (Kanıt düzeyi: Yüksek)
Bağışıklık sistemi zayıf kişilerde ölümcül seyir (Kanıt düzeyi: Yüksek)
İş gücü kaybı ve ekonomik yük (Kanıt düzeyi: Yüksek)
Tipik kaynaklar
Çiğ veya az pişmiş et ve tavuk, pastörize edilmemiş süt ve ürünleri, yıkanmamış sebze-meyveler, kontamine su, çiğ yumurta, deniz ürünleri, hazır yemekler, delicatessen ürünleri
