Mineral
Dikkat Gerekir
Florür
Diş çürüklerini önleyen ancak aşırı alımda dental ve skeletal fluorozise neden olabilen bir mineraldir.
Nedir?
Florür, flor elementinin iyonik formudur ve doğada yaygın olarak bulunan bir mineraldir. İnsan vücudunda özellikle kemik ve diş dokusunda bulunur. Florür iyonları, diş minesinin yapısına katılarak hidroksiapatit kristallerini floroapatit kristallerine dönüştürür ve bu sayede diş minesini asitlere karşı daha dirençli hale getirir.
Flor, periyodik tablonun en reaktif elementi olup, doğada serbest halde bulunmaz. Florür bileşikleri ise su, toprak ve çeşitli gıdalarda doğal olarak bulunabilir. Diş sağlığı açısından optimal florür düzeyi 0.7-1.2 ppm (milyonda bir) aralığında kabul edilir. Hem yetersiz hem de aşırı alım sağlık sorunlarına yol açabilir.
Nerelerde kullanılır?
Diş macunları, ağız gargaraları, içme suyu florürleme programları, diş hekimliğinde topikal florür uygulamaları, bazı ilaçlar, diş dolgu materyalleri, kemik hastalıkları tedavisi (sınırlı)
Yararları
Diş çürüklerini önleme ve azaltma (Yüksek kanıt düzeyi - çok sayıda randomize kontrollü çalışma)
Diş minesini güçlendirme ve remineralizasyonu destekleme (Yüksek kanıt düzeyi)
Erken evre çürüklerin ilerlemesini durdurma (Orta-yüksek kanıt düzeyi)
Kemik yoğunluğunu artırma potansiyeli (Sınırlı kanıt, tartışmalı)
Dental plak bakterilerinin asit üretimini azaltma (Orta kanıt düzeyi)
Dikkat edilmesi gerekenler
Dental fluorozis (aşırı florür alımında diş minesi lekelenmesi) - özellikle çocukluk döneminde (Yüksek kanıt düzeyi)
Skeletal fluorozis (kronik yüksek doz maruziyette kemik yapısında bozukluklar) (Orta kanıt düzeyi)
Akut yüksek doz alımında mide bulantısı, kusma, karın ağrısı (Yüksek kanıt düzeyi)
Çok yüksek dozlarda tiroid fonksiyon bozuklukları riski (Düşük-orta kanıt düzeyi, tartışmalı)
Bebeklerde ve küçük çocuklarda aşırı alımda nörotoksisite endişeleri (Düşük kanıt düzeyi, tartışmalı)
Alerjik reaksiyonlar (nadir) (Düşük kanıt düzeyi)
Tipik kaynaklar
Florürlü diş macunu, florürlü ağız çalkalama suyu, florürlü içme suyu, siyah çay, deniz ürünleri, bazı mineral sular, ıspanak, patates, üzüm, topikal florür jelleri ve vernikler
