Mineral
Dikkat Gerekir
Bor
Kemik ve hormon sağlığı için önemli bir eser mineral; normal dozlarda güvenli, yüksek dozlarda toksik olabilir.
Nedir?
Bor, periyodik tabloda B sembolü ile gösterilen, atom numarası 5 olan bir elementtir. Doğada serbest halde bulunmaz, genellikle borat mineralleri (boraks, borik asit gibi) şeklinde bulunur. İnsan vücudunda eser miktarda bulunan bir mineraldir ve kemik sağlığı, hormon metabolizması ve hücresel fonksiyonlar için önemli rol oynar.
Bor bileşikleri (borik asit, boraks vb.) endüstriyel uygulamalarda yaygın olarak kullanılırken, besin takviyesi olarak da tüketilmektedir. Vücutta kalsiyum, magnezyum ve fosfor metabolizmasını etkileyerek kemik ve eklem sağlığını destekler. Günlük bor ihtiyacı kesin olarak belirlenmemiş olmakla birlikte, yetişkinler için 1-3 mg/gün aralığı önerilmektedir.
Nerelerde kullanılır?
Besin takviyesi, kemik sağlığı destekleri, eklem sağlığı ürünleri, antiseptik çözeltiler, göz yıkama solüsyonları, kozmetik ürünler, cam ve seramik üretimi, deterjanlar, tarımsal gübreler, yangın geciktiriciler
Yararları
Kemik sağlığını destekler ve osteoporoz riskini azaltabilir (orta düzey kanıt)
Kalsiyum, magnezyum ve D vitamini metabolizmasını düzenler (iyi kanıt)
Eklem sağlığını destekler ve artrit semptomlarını hafifletebilir (sınırlı kanıt)
Testosteron ve östrojen gibi steroid hormonların metabolizmasında rol oynar (orta düzey kanıt)
Bilişsel fonksiyonları destekleyebilir (sınırlı kanıt)
Yara iyileşmesini hızlandırabilir (sınırlı kanıt)
Antioksidan ve antienflamatuar özelliklere sahiptir (ön klinik kanıt)
Dikkat edilmesi gerekenler
Yüksek dozlarda (>20 mg/gün) bulantı, kusma, ishal ve karın ağrısı yapabilir
Aşırı alımda böbrek hasarına neden olabilir
Hamilelik ve emzirme döneminde yüksek dozlar güvenli değildir
Ciltle temasında (borik asit) tahriş ve yanıklara yol açabilir
Uzun süreli yüksek doz kullanımda üreme sistemi üzerinde olumsuz etkiler görülebilir
Bazı kişilerde alerjik reaksiyonlara neden olabilir
İlaç etkileşimleri olabilir (özellikle hormon tedavileri ile)
Tipik kaynaklar
Fındık, badem, ceviz gibi kuruyemişler, kuru üzüm, kuru kayısı, avokado, bezelye, fasulye, mercimek, elma, armut, üzüm, yeşil yapraklı sebzeler, patates, brokoli, şarap, bira, kahve
