Vertigo - Baş Dönmesi Nedir? Vertigo Belirtileri Nelerdir?

Vertigo - Baş Dönmesi Nedir? Vertigo Belirtileri Nelerdir?

İyi huylu paroksismal pozisyonel vertigo (BPPV), vertigonun en yaygın nedenlerinden biridir  ve  ani dönüş ya da hareketlerde başın iç kısmının döndüğü hissi olarak karşımıza çıkar.

BPPV , hafiften şiddetliye kadar kısa süreli baş dönmesine neden olur. 

Genellikle başın pozisyonundaki belirli değişikliklerle tetiklenir. Başın yukarı veya aşağı eğilmesi, uzanırken veya yatarken dönüldüğünde  veya otururken meydana gelebilir.

BPPV can sıkıcı olsa da , düşme olasılığını artırdığı durumlar dışında nadiren ciddidir. 

Semptomlar

Benign paroksismal pozisyonel vertigonun (BPPV) belirti ve semptomları şunlardır:

  • Baş dönmesi
  • Hastanın kendisinin veya çevresinin döndüğü veya hareket ettiği hissi (vertigo)
  • Denge kaybı veya dengesizlik
  • Mide bulantısı
  • Kusma

BPPV'nin belirti ve semptomları gelip gidebilir ve genellikle bir dakikadan az sürebilir. BPPV bölümleri bir süre kaybolabilir ve sonra tekrarlayabilir.

BPPV'nin belirti ve semptomlarını ortaya çıkaran aktiviteler kişiden kişiye değişebilir, ancak neredeyse her zaman baş pozisyonundaki bir değişiklikle ortaya çıkar. Bazı insanlar ayakta dururken veya yürürken de dengesizlik hissederler.

Anormal ritmik göz hareketleri genellikle benign paroksismal pozisyonel vertigo semptomlarına eşlik eder.

Ne zaman bir doktora görünmeli

Genel olarak, tekrarlayan, ani, şiddetli veya uzun süreli ve açıklanamayan baş dönmesi durumunda doktora görünmek faydalı olacaktır.

Acil yardım isteyin

Baş dönmesinin ciddi bir hastalığa işaret etmesi yaygın olmasa da, baş dönmesi şunlardan herhangi biriyle birlikte yaşandıysa derhal tıbbi yardım almak gereklidir:

  • Yeni, farklı veya şiddetli bir baş ağrısı
  • Ateş
  • Çift görme veya görme kaybı
  • İşitme kaybı
  • Konuşma sorunu
  • Bacak veya kol zayıflığı
  • Bilinç kaybı
  • Düşme veya yürümede zorluk
  • Uyuşma veya karıncalanma

Yukarıda listelenen belirti ve semptomlar daha ciddi bir soruna işaret edebilir.

  • Nedenleri

İç kulak ve denge

Çoğunlukla, BPPV için bilinen bir neden yoktur . Buna idiyopatik BPPV denir .

Bilinen bir neden olduğunda, BPPV genellikle kafaya küçük ila şiddetli bir darbe ile ilişkilendirilir. BPPV'nin daha az yaygın nedenleri arasında iç kulağa zarar veren bozukluklar veya nadiren kulak ameliyatı sırasında meydana gelen  hasar bulunur. BPPV ayrıca migren ile ilişkilendirilmiştir.

Kulağın rolü

Kulağın içinde vestibüler labirent adı verilen küçük bir organ vardır. Başın dönüşünü izleyen sıvı ve ince, saç benzeri sensörler içeren üç döngü şekilli yapı (yarım daire kanallar) içerir.

Kulaktaki diğer yapılar (otolit organlar) başını hareketlerini - yukarı ve aşağı, sağa ve sola, ileri ve geri - ve başın yerçekimiyle ilgili konumunu izler. Bu otolit organları, kişiyi yer çekimine duyarlı hale getiren kristaller içerir.

Birçok nedenden dolayı bu kristaller yerinden oynayabilir. Yerinden çıktıklarında, yarım daire şeklindeki kanallardan birine geçebilirler - özellikle yatarken. Bu, yarım daire şeklindeki kanalın normalde yanıt vermeyeceği baş konumu değişikliklerine duyarlı hale gelmesine neden olur, bu da baş dönmesine neden olur.

Risk faktörleri

İyi huylu paroksismal pozisyonel vertigo en sık 50 yaş ve üzerindeki kişilerde görülür, ancak her yaşta ortaya çıkabilir. BPPV ayrıca kadınlarda erkeklerden daha yaygındır. Bir kafa travması veya kulağın denge organlarının herhangi bir başka bozukluğu hastayı BPPV'ye daha duyarlı hale getirebilir .

Komplikasyonlar

BPPV rahatsızlık verici olsa da nadiren komplikasyonlara neden olur. BPPV'nin baş dönmesi  daha büyük düşme riskiyle karşı karşıya bırakabilir.

Teşhis

Baş dönmesinin nedenin belirlenmesi için bir dizi test yapılabilir. Fizik muayene sırasında şunlara dikkat edilir:

  • Göz veya baş hareketlerinin neden olduğu ve ardından bir dakikadan kısa sürede azalan baş dönmesi belirtileri ve semptomları
  • Başın bir tarafa dönük ve muayene yatağının kenarından hafifçe eğilmiş olarak sırt üstü yatarken ortaya çıkan belirli göz hareketleriyle baş dönmesi
  • Gözlerin bir yandan diğer yana istemsiz hareketleri
  • Göz hareketlerini kontrol edememe

Belirti ve semptomların nedeni bulunamazsa, aşağıdakiler gibi ek testler istenebilir:

  • Elektronistagmografi (ENG) veya videonistagmografi (VNG). Bu testlerin amacı anormal göz hareketlerini tespit etmektir. ENG (elektrotlar kullanan) veya VNG (küçük kameralar kullanan), başın farklı pozisyonlarında veya denge organları su veya hava ile uyarılırken istemsiz göz hareketlerini ölçerek baş dönmesinin iç kulak hastalığına bağlı olup olmadığını belirlemeye yardımcı olabilir.
  • Manyetik rezonans görüntüleme (MRI). Bu test, başını ve vücudun enine kesit görüntülerini oluşturmak için bir manyetik alan ve radyo dalgaları kullanır. Durumun tanımlanması ve teşhisi için bu görüntüler kullanılabilir. Diğer olası vertigo nedenlerini elemek  için MRI yapılabilir. 

Tedavi

İç kulak ve kanalın yeniden konumlandırılması

İyi huylu paroksismal pozisyonel vertigo, birkaç hafta veya ay içinde kendiliğinden geçebilir.

Canalith yeniden konumlandırma

Kanalit yeniden konumlandırma prosedürü, başı konumlandırmak için birkaç basit ve yavaş manevradan oluşur. Amaç, parçacıkları iç kulağın sıvı dolu yarım daire şeklindeki kanallarından, kulaktaki otolit organlardan birini barındıran, bu parçacıkların sorun yaratmadığı ve daha kolay emilebildiği küçük bir torba benzeri açık alana (vestibül) taşımaktır. .

Her pozisyon, herhangi bir semptom veya anormal göz hareketleri durduktan sonra yaklaşık 30 saniye tutulur. Bu prosedür genellikle bir veya iki tedaviden sonra işe yarar.

Gerekli eğitimin alınmasından sonra  bu egzersizler  gerekirse evde de yapılabilir.

Cerrahi alternatif

Kanalı yeniden konumlandırma prosedürünün işe yaramadığı nadir durumlarda, cerrahi müdahale gerekebilir.  Bu prosedürde, iç kulağın baş dönmesine neden olan kısmını tıkamak için bir kemik tıkacı kullanılır. Tıkaç, kulaktaki yarım daire şeklindeki kanalın partikül hareketlerine veya genel olarak baş hareketlerine yanıt vermesini engeller. Kanal tıkama ameliyatında başarı oranı yaklaşık% 90'dır.

Yaşam tarzı ve ev ilaçları

BPPV ile ilişkili baş dönmesi varsa şunlara dikkat etmek faydalı olacaktır:

  • Düşmeye ve ciddi yaralanmalara neden olabilecek dengeyi kaybetme olasılığının farkında olmak.
  • Semptomları ortaya çıkaran yukarı bakmak gibi hareketlerden kaçınmak.
  • Baş dönmesi durumunda hemen oturmak.
  • Gece iyi aydınlatma kullanmak.
  • Düşme riski varsa, denge için bir bastonla yürümek.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK EĞİTİMLER

YAŞLI VE HASTA BAKIMI KURSU - SERTİFİKALI UZAKTAN EĞİTİM

Türkiye Sağlık Vakfı Onaylı Sertifikalı Eğitim

İLGİLİ DOKTORLAR/UZMANLAR

Prof.Dr. Hakan BİRKENT

Kulak Burun Boğaz

Op.Dr. Aylin GÜNBAY

Kulak Burun Boğaz