Parkinson Hastalığı Belirtileri ve Tedavisi

Parkinson Hastalığı Belirtileri ve Tedavisi

Parkinson hastalığı, hareketi etkileyen ilerleyici bir sinir sistemi bozukluğudur. Semptomlar, bazen tek elde zorlukla fark edilebilen bir titreme ile başlayarak kademeli olarak başlar. Titreme yaygındır, ancak bozukluk aynı zamanda genellikle  hareketin yavaşlamasına neden olur. 

Parkinson hastalığının erken evrelerinde, yüzünüz çok az ifade gösterebilir veya hiç göstermeyebilir. Yürürken kollarınız sallanmayabilir. Konuşmanız yumuşayabilir veya ağırlaşabilir. Parkinson hastalığı semptomları, durumunuz zamanla ilerledikçe kötüleşir. 

Parkinson hastalığı tedavi edilemese de, ilaçlar semptomlarınızı önemli ölçüde iyileştirebilir. Bazen doktorunuz beyninizin belirli bölgelerini düzenlemek ve semptomlarınızı iyileştirmek için ameliyat önerebilir. 

Parkinson belirtileri

Parkinson hastalığının belirti ve semptomları herkes için farklı olabilir. Erken belirtiler hafif olabilir ve fark edilmeyebilir. Semptomlar genellikle vücudunuzun bir tarafında başlar ve semptomlar her iki tarafı da etkilemeye başladıktan sonra bile genellikle o tarafta daha kötü kalır. 

Parkinson belirtileri ve semptomları şunları içerebilir: 

  • Titreme. Bir titreme veya titreme genellikle bir uzuvda, genellikle elinizde veya parmaklarınızda başlar. Başparmağınızı ve işaret parmağınızı, hap yuvarlanan titreme olarak bilinen ileri geri ovabilirsiniz. Eliniz dinlendiğinde titreyebilir.
  • Yavaş hareket (bradikinezi). Parkinson hastalığı zamanla hareketlerinizi yavaşlatarak basit görevleri zorlaştırabilir ve zaman alıcı hale getirebilir. Yürürken adımlarınız kısalabilir. Sandalyeden çıkmak zor olabilir. Yürümeye çalışırken ayaklarınızı sürükleyebilirsiniz.
  • Sert kaslar. Vücudunuzun herhangi bir yerinde kas sertliği oluşabilir. Sert kaslar ağrılı olabilir ve hareket açıklığınızı sınırlayabilir.
  • Bozulmuş duruş ve denge. Parkinson hastalığının bir sonucu olarak duruşunuz eğilebilir veya denge problemleriniz olabilir.
  • Otomatik hareketlerin kaybı. Yürürken göz kırpmak, gülümsemek veya kollarınızı sallamak da dahil olmak üzere bilinçsiz hareketler yapma beceriniz azalmış olabilir.
  • Konuşma değişiklikleri. Konuşmadan önce yavaşça, hızlıca konuşabilir, höpürdetebilir veya tereddüt edebilirsiniz. Konuşmanız normal çekimlerden ziyade tekdüze olabilir.
  • Yazma değişiklikleri. Yazmak zor olabilir ve yazınız küçük görünebilir.

Parkinson hastalığının nedenleri

Parkinson hastalığında beyindeki bazı sinir hücreleri (nöronlar) yavaş yavaş parçalanır veya ölür. Semptomların çoğu, beyninizde dopamin adı verilen kimyasal bir haberci üreten nöron kaybından kaynaklanmaktadır. Dopamin seviyeleri düştüğünde, anormal beyin aktivitesine neden olarak hareket bozukluğuna ve Parkinson hastalığının diğer semptomlarına yol açar. 

Parkinson hastalığının nedeni bilinmemektedir, ancak aşağıdakiler de dahil olmak üzere birkaç faktör rol oynamaktadır: 

  • Genler. Araştırmacılar, Parkinson hastalığına neden olabilecek spesifik genetik mutasyonlar belirlediler. Ancak bunlar, Parkinson hastalığından etkilenen birçok aile üyesinin olduğu nadir durumlar dışında nadirdir.Bununla birlikte, bazı gen varyasyonlarının Parkinson hastalığı riskini artırdığı, ancak bu genetik belirteçlerin her biri için nispeten küçük bir Parkinson hastalığı riski taşıdığı görülmektedir.
  • Çevresel tetikleyiciler. Belirli toksinlere veya çevresel faktörlere maruz kalma, sonraki Parkinson hastalığı riskini artırabilir, ancak risk nispeten küçüktür.

Risk faktörleri

Parkinson hastalığı için risk faktörleri şunları içerir: 

  • Yaş. Genç yetişkinler nadiren Parkinson hastalığını yaşarlar. Normalde orta ya da geç yaşamda başlar ve yaşla birlikte risk artar. İnsanlar genellikle hastalığı 60 yaş civarında geliştirir.
  • Kalıtım. Parkinson hastalığı ile yakın bir akrabaya sahip olmak, hastalığa yakalanma olasılığınızı artırır. Ancak, ailenizde Parkinson hastalığı olan çok sayıda akrabanız yoksa riskleriniz hala küçüktür.
  • Cinsiyet. Erkeklerin Parkinson hastalığına yakalanma olasılığı kadınlardan daha yüksektir.
  • Toksinlere maruz kalma. Herbisitlere ve böcek ilaçlarına sürekli maruz kalma, Parkinson hastalığı riskinizi biraz artırabilir.

Komplikasyonlar

Parkinson hastalığına genellikle tedavi edilebilen şu ek sorunlar eşlik eder: 

  • Düşünme zorlukları. Bilişsel problemler (demans) ve düşünme güçlükleri yaşayabilirsiniz. Bunlar genellikle Parkinson hastalığının sonraki aşamalarında ortaya çıkar. Bu tür bilişsel problemler ilaçlara çok duyarlı değildir.
  • Depresyon ve duygusal değişiklikler. Bazen çok erken aşamalarda depresyon yaşayabilirsiniz. Depresyon tedavisi görmek, Parkinson hastalığının diğer zorluklarıyla başa çıkmayı kolaylaştırabilir. Ayrıca korku, endişe veya motivasyon kaybı gibi başka duygusal değişiklikler de yaşayabilirsiniz. Doktorlar bu semptomları tedavi etmek için size ilaç verebilir. 
  • Yutma sorunları. Durumunuz ilerledikçe yutma güçlüğü çekebilirsiniz. Yavaşlayan yutkunmaya bağlı olarak tükürük ağzınızda birikerek salya akmasına neden olabilir.
  • Çiğneme ve yeme sorunları. Geç dönem Parkinson hastalığı, ağzınızdaki kasları etkileyerek çiğnemeyi zorlaştırır. Bu boğulmaya ve yetersiz beslenmeye yol açabilir.
  • Uyku sorunları ve uyku bozuklukları. Parkinson hastalığı olan kişilerde genellikle gece boyunca sık sık uyanma, erken kalkma veya gün içinde uykuya dalma gibi uyku sorunları olur.
  • Mesane sorunları. Parkinson hastalığı, idrarı kontrol edememe veya idrara çıkmada güçlük gibi mesane sorunlarına neden olabilir.
  • Kabızlık. Parkinson hastalığı olan birçok insan, esas olarak sindirim sisteminin yavaşlaması nedeniyle kabızlık geliştirir.

Parkinson hastalığı önlenebilir mi?

Parkinson hastalığının nedeni bilinmediğinden, hastalığı önlemenin kanıtlanmış yolları da net değildir. 

Bazı araştırmalar, düzenli aerobik egzersizin Parkinson hastalığı riskini azaltabileceğini göstermiştir. 

Diğer bazı araştırmalar, kahve, çay ve kolada bulunan kafein tüketenlerin, içmeyenlere göre Parkinson hastalığına daha az yakalandığını göstermiştir. Yeşil çay aynı zamanda Parkinson hastalığına yakalanma riskinin azalmasıyla da ilgilidir. Bununla birlikte, kafeinin aslında Parkinson'a yakalanmaya karşı koruyup korumadığı veya başka bir şekilde ilişkili olup olmadığı hala bilinmemektedir. Şu anda Parkinson'dan korunmak için kafeinli içecek içmeyi önerecek yeterli kanıt bulunmamaktadır.

Parkinsonun teşhisi

Parkinson hastalığını teşhis etmek için spesifik bir test yoktur. Sinir sistemi koşulları konusunda eğitim almış doktorunuz (nörolog), tıbbi geçmişinize, belirti ve semptomlarınızın gözden geçirilmesine ve nörolojik ve fiziksel muayeneye dayalı olarak Parkinson hastalığını teşhis edecektir. 

Doktorunuz, dopamin taşıyıcı taraması (DaTscan) adı verilen özel bir tek foton emisyonlu bilgisayarlı tomografi (SPECT) taraması önerebilir. Bu, Parkinson hastalığına sahip olduğunuz şüphesini desteklemeye yardımcı olsa da, sonuçta doğru teşhisi belirleyen semptomlarınız ve nörolojik muayenenizdir. Çoğu kişi DaTscan'e ihtiyaç duymaz. 

Doktorunuz belirtilerinize neden olabilecek diğer durumları dışlamak için kan testleri gibi laboratuar testleri isteyebilir. 

MRI, beyin ultrasonu ve PET taramaları gibi görüntüleme testleri de diğer bozuklukları ekarte etmeye yardımcı olmak için kullanılabilir. Görüntüleme testleri, Parkinson hastalığını teşhis etmek için özellikle yararlı değildir.

Parkinson hastalığı tedavisi

Parkinson hastalığı iyileştirilemez, ancak ilaçlar semptomlarınızı kontrol etmeye yardımcı olabilir, genellikle dramatik bir şekilde. Bazı daha ileri vakalarda ameliyat önerilebilir. 

Doktorunuz ayrıca yaşam tarzı değişiklikleri, özellikle devam eden aerobik egzersiz önerebilir. Bazı durumlarda denge ve esnemeye odaklanan fizik tedavi de önemlidir. Bir konuşma dili patoloğu konuşma problemlerinizi iyileştirmeye yardımcı olabilir. 

Yaşam tarzı ve evde yapılabilecekler

Parkinson hastalığı tanısı aldıysanız, en az yan etkiyle semptomlardan en iyi şekilde kurtulmanızı sağlayacak bir tedavi planı bulmak için doktorunuzla yakın çalışmanız gerekecektir. Bazı yaşam tarzı değişiklikleri de Parkinson hastalığıyla yaşamayı kolaylaştırmaya yardımcı olabilir. 

Sağlıklı beslenme

Parkinson hastalığına hiçbir yiyecek veya yiyecek kombinasyonunun yardımcı olduğu kanıtlanmamış olsa da, bazı yiyecekler bazı semptomları hafifletmeye yardımcı olabilir. Örneğin, lif içeriği yüksek yiyecekler yemek ve yeterli miktarda sıvı içmek, Parkinson hastalığında yaygın olan kabızlığı önlemeye yardımcı olabilir. 

Dengeli bir diyet, Parkinson hastalığı olan kişiler için faydalı olabilecek omega-3 yağ asitleri gibi besinler de sağlar. 

Egzersiz yapmak

Egzersiz yapmak kas gücünüzü, esnekliğinizi ve dengenizi artırabilir. Egzersiz ayrıca sağlığınızı iyileştirebilir ve depresyon veya kaygıyı azaltabilir. 

Doktorunuz, size uygun bir egzersiz programını öğrenmek için bir fizyoterapistle birlikte çalışmanızı önerebilir. Ayrıca yürüyüş, yüzme, bahçe işleri, dans, su aerobiği veya esneme gibi egzersizleri de deneyebilirsiniz. 

MayoClinic

DEMANSIN BİR TÜRÜ: ALZHEİMER HASTALIĞI NEDİR? BELİRTİLERİ VE TEDAVİSİ

KETO DİYETİ BAĞIRSAK MANTARLARINI DÜZENLEYEREK ALZHEİMER RİSKİNİ AZALTABİLİR

DEMANS - BUNAMA HASTALIĞI NEDİR? DEMANS BELİRTİLERİ VE EVRELERİ

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK EĞİTİMLER