Kireçlenme Nedir? Belirti ve Tedavi Yöntemleri

Kireçlenme Nedir? Belirti ve Tedavi Yöntemleri

Kireçlenme - Osteoartrit, dünya çapında milyonlarca insanı etkileyen en yaygın artrit şeklidir. Kemiklerin uçlarını saran koruyucu kıkırdak zamanla yıprandığında ortaya çıkar.

Osteoartrit herhangi bir ekleme zarar verebilse de, hastalık en çok ellerdeki, dizlerdeki, kalçalardaki ve omurgadaki eklemleri etkiler.

Osteoartrit semptomları genellikle yönetilebilir, ancak eklemlerdeki hasar geri döndürülemez. Aktif kalmak, sağlıklı bir kiloyu korumak ve bazı tedaviler hastalığın ilerlemesini yavaşlatabilir ve ağrı ve eklem işlevini iyileştirmeye yardımcı olabilir.

Semptomlar

Osteoartrit semptomları genellikle yavaş gelişir ve zamanla kötüleşir. Osteoartritin belirtileri ve semptomları şunları içerir:

  • Ağrı. Etkilenen eklemler hareket sırasında veya sonrasında acıtabilir.
  • Sertlik. En çok uyandıktan veya hareketsiz kaldıktan sonra eklem sertliği
  • Hassasiyet. Hafif bir baskı uyguladığında hissedilen hassasiyet.
  • Esneklik kaybı. Eklemin tam hareket açıklığı boyunca hareket ettirilememesi.
  • Izgara hissi. Eklemi kullanıldığında patlama veya çatırtı sesi.
  • Kemik mahmuzları. Sert topaklar gibi hissettiren bu ekstra kemik parçaları, etkilenen eklem çevresinde oluşabilir.
  • Şişme. Bu, eklem çevresindeki yumuşak doku iltihabından kaynaklanıyor olabilir.

Ne zaman bir doktora görünmeli

Geçmeyen eklem ağrınız veya sertliğiniz varsa, doktora görünmek gerekir.

kireclenme1.jpg

Nedenleri

Osteoartrit, eklemlerdeki kemiklerin uçlarını yastıklayan kıkırdak yavaş yavaş bozulduğunda ortaya çıkar. Kıkırdak, eklemlerin neredeyse sürtünmesiz hareketini sağlayan sağlam, kaygan bir dokudur. Sonunda, kıkırdak tamamen aşınırsa, kemik kemiğe sürtünecektir.

Osteoartrit sıklıkla "yıpranma" hastalığı olarak adlandırılır. Ancak kıkırdağın parçalanmasının yanı sıra, osteoartrit tüm eklemi etkiler. Kemikte değişikliklere ve eklemi bir arada tutan ve kası kemiğe bağlayan bağ dokularının bozulmasına neden olur. Ayrıca eklem zarının iltihaplanmasına da neden olur.

Risk faktörleri

  • Yaşlılık. Osteoartrit riski yaşla birlikte artar.
  • Cinsiyet. Kadınların osteoartrit geliştirme olasılığı daha yüksektir.
  • Obezite. Şişmanlık, osteoartrite çeşitli şekillerde katkıda bulunur vekilo ne kadar fazla ise risk o kadar artar. Artan ağırlık, kalça ve dizlerde ağırlık taşıyan eklemlere yük ekler. Ayrıca yağ dokusu, eklemleriniçinde ve çevresinde zararlı iltihaplanmalara neden olabilecek proteinler üretir.
  • Eklem yaralanmaları.  Yıllar önce meydana gelen ve görünüşte iyileşmiş olan yaralanmalar bile osteoartrit riskini artırabilir.
  • Eklem üzerinde tekrarlanan stres. İş veya bir spor, aynı eklem üzerinde tekrarlayan bir stres yaratırsa, bu eklemde sonunda osteoartrit geliştirebilir.
  • Genetik. Bazı insanlar, osteoartrit geliştirme eğilimi taşır.
  • Kemik deformiteleri. Bazı insanlar kusurlu eklemler veya kusurlu kıkırdak ile doğarlar.
  • Bazı metabolik hastalıklar. Bunlar, diyabet ve vücutta çok fazla demir bulunmasıdır.(hemokromatoz)

Komplikasyonlar

Osteoartrit, zamanla kötüleşen ve genellikle kronik ağrı ile sonuçlanan dejeneratif bir hastalıktır. Eklem ağrısı ve sertliği, günlük işleri zorlaştıracak kadar şiddetli hale gelebilir.

Depresyon ve uyku bozuklukları, osteoartritin ağrı ve sakatlığından kaynaklanabilir.

Teşhis

Fizik muayene sırasında,etkilenen eklemde hassasiyet, şişme, kızarıklık ve esneklik olup olmadığı kontrol edilir.

Görüntüleme testleri

  • X ışınları. Kıkırdak röntgen görüntülerinde görünmez, ancak kıkırdak kaybı ekleminizdeki kemikler arasındaki boşluğun daralmasıyla ortaya çıkar. Bir röntgen ayrıca bir eklem çevresindeki kemik çıkıntılarını da gösterebilir.
  • Manyetik rezonans görüntüleme (MRI). MRI , kıkırdak dahil kemik ve yumuşak dokuların ayrıntılı görüntülerini üretmek için radyo dalgaları ve güçlü bir manyetik alan kullanır. Osteoartriti teşhis etmek için genellikle MRI gerekli değildir, ancak karmaşık vakalarda daha fazla bilgi sağlamaya yardımcı olabilir.

Laboratuvar testleri

  • Kan testleri. Osteoartrit için kan testi olmamasına rağmen, bazı testler romatoid artrit gibi diğer eklem ağrısı nedenlerini ortadan kaldırmaya yardımcı olabilir.
  • Eklem sıvısı analizi. Etkilenen bir eklemden çekilen sıvı daha sonra iltihaplanma açısından test edilir ve ağrının osteoartritten mi guttan mı yoksa enfeksiyondan mı kaynaklandığını belirlenir.

Tedavi

Osteoartrit geri döndürülemez, ancak tedaviler ağrıyı azaltabilir ve daha iyi hareket etmenize yardımcı olabilir.

kireclenme.jpg

İlaçlar

  • Parasetamol: asetaminofen. Asetaminofenin (Tylenol, diğerleri) hafif ila orta şiddette ağrısı olan bazı osteoartritli kişilere yardımcı olduğu gösterilmiştir. Önerilen dozdan fazla asetaminofen alınması karaciğer hasarına neden olabilir.
  • Steroid olmayan antiinflamatuar ilaçlar. Önerilen dozlarda alınan ibuprofen ve naproksen sodyum gibi ilaçlar ağrıyı hafifletir. 
  • İlaçlar(NSAID'ler) mide rahatsızlığına, kardiyovasküler problemlere, kanama problemlerine ve karaciğer ve böbrek hasarına neden olabilir. Eklem üzerine cilde uygulanan jellerin daha az yan etkisi vardır ve aynı zamanda ağrıyı da hafifletebilir.
  • Duloksetin (Cymbalta). Normalde bir antidepresan olarak kullanılan bu ilaç, osteoartrit ağrısı dahil olmak üzere kronik ağrıyı tedavi etmek için de onaylanmıştır.

Terapi

  • Fizik Tedavi. Fizik tedavi, eklemin etrafındaki kasları güçlendirme, esnekliği artırma ve ağrıyı azaltmada etkilidir. Yüzme veya yürüme de etkili olabilir.

Cerrahi ve diğer prosedürler

  • Kortizon enjeksiyonları. Kortikosteroid ilaç enjeksiyonları eklemdeki ağrıyı hafifletebilir. Bu tedavide eklemin içindeki boşluğa bir iğne yerleştirir ve ilaç enjekte edilir. Kortizon enjeksiyonuyılda üç veya dört enjeksiyonla sınırlıdır çünkü ilaçlar zamanla eklem hasarını kötüleştirebilir.
  • Yağlama enjeksiyonları. Hyaluronik asit enjeksiyonları diz bir miktar yastıklama sağlayarak ağrıyı hafifletebilir, ancak bazı araştırmalar bu enjeksiyonların bir plasebodan daha fazla rahatlama sağlamadığını öne sürmektedir. Hyaluronik asit, normalde eklem sıvısında bulunan bir bileşene benzer.
  • Kemikleri yeniden hizalamak. Osteoartrit dizin bir tarafına diğerine göre daha fazla zarar verdiyse, osteotomi yardımcı olabilir. Bir diz osteotomisinde, bir cerrah kemiği dizin üstünden veya altından keser ve ardından bir kemiği çıkarır veya ekler. Bu, vücut ağırlığını dizin yıpranmış kısmından uzaklaştırır.

  • Eklem değişimi. Eklem protezi ameliyatında (artroplasti) hasarlı eklem çıkarılır ve plastik ve metal parçalarla değiştirir. Cerrahi riskler arasında enfeksiyonlar ve kan pıhtıları bulunur. Yapay eklemler aşınabilir veya gevşeyebilir ve sonunda değiştirilmeleri gerekebilir.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK EĞİTİMLER

YAŞLI VE HASTA BAKIMI KURSU - SERTİFİKALI UZAKTAN EĞİTİM

Türkiye Sağlık Vakfı Onaylı Sertifikalı Eğitim

İLGİLİ DOKTORLAR/UZMANLAR

Op.Dr. Baran ŞEN

Ortopedi ve Travmatoloji

Prof.Dr. Nevzat SELİM GÖKAY

Ortopedi ve Tramvoloji