Kan Şekeri Değişimlerinin 10 Şaşırtıcı Nedeni

Kan Şekeri Değişimlerinin 10 Şaşırtıcı Nedeni

Tip 2 diyabet teşhisi konmuş veya bu durumla yaşıyor olsanız da, kan şekeri seviyelerinin ne kadar değişken olabileceğini ve kontrol altında kalmalarının ne kadar önemli olduğunu bilirsiniz.

Uygun kan şekeri kontrolü potansiyel diyabet komplikasyonlarını (böbrek hastalığı, sinir hasarı, görme problemleri, inme ve kalp hastalığı gibi) önlemek için çok önemlidir. Ayrıca, seviyelerinizi günlük olarak kontrol altında tutmak, enerjik, odaklanmış ve iyi bir ruh halinde kalmanıza yardımcı olabilir.

Amerikan Diyabet Derneği'ne (ADA) göre, doğru ilaç tedavisi, etkili yemek planlaması, düzenli egzersiz ve düzenli kan şekeri kontrolleri, seviyenizi sağlıklı bir aralıkta tutmanıza yardımcı olabilir. ADA, kan şekerinin yemeklerden önce 80 ila 130 miligram/desilitre (mg/dL) arasında ve yemek başladıktan iki saat sonra 180 mg/dL'nin altında kalmasını önerir. 

Farklı alışkanlıkların kan şekerinizin nasıl dalgalanmasına neden olabileceğini öğrenmek, seviyelerinizin nasıl değişeceğini daha iyi tahmin etmenize yardımcı olabilir. Hem düşük hem de yüksek kan şekeri seviyeleri ciddi sağlık sonuçlarına yol açar. Yüksek kan şekeri bulantı, kusma veya nefes darlığına neden olurken düşük kan şekeri baş dönmesi, bulanık görme, nöbet, bilinç kaybı, hatta ölüme yol açabilir.

Kan şekeri dalgalanmalarına neden olabilecek daha az bilinen bazı faktörlere dikkat etmek size yardımcı olabilir.

1. Dehidrasyon (Sıvı Kaybı) Kan Şekerini Artırır

Sıvı alımında yetersiz kalmanın hiperglisemiye yol açabileceği, çünkü dolaşımınızdaki şekerin daha konsantre hale geldiği belirtiliyor. Daha da kötüsü, yüksek kan şekeri daha fazla idrara çıkmanıza neden olarak daha fazla dehidrasyona neden olabilir.

Diyabetli kişiler, yeterli su ve sağlıklı kalmak için gün boyunca bol su veya diğer kalorisiz içecekler içme konusunda özellikle dikkatli olmalıdır. Hidrasyon hedefleri cinsiyet ve yaşam evresi gibi faktörlere bağlı olarak değişir. Ayrıca, son derece aktif olan veya vücut kitlesi yüksek olan kişilerin daha fazla sıvı ihtiyacı vardır. 

2. Yapay Tatlandırıcılar Kan Şekeri Tepkisini Değiştirebilir

Diyabetli birçok kişi, şekersiz içeceklerin kan şekerini yükseltmeyeceğini varsaydıklarından, normal soda veya meyve suyu yerine diyet içeceklere yönelir. Ancak Ocak 2021'de Frontiers in Nutrition'da yayınlanan bir inceleme, yapay tatlandırıcıların sonuçta tamamen nötr olmayabileceğini ve bozulmuş glikoz homeostazına katkıda bulunabileceğini öne sürdü.

Ancak bazı tıbbi kurumlar, çoğu yapay tatlandırıcının kan şekeri üzerinde hiçbir etkisi olmadığını iddia ediyor. 

3. Bazı İlaçlar Diyabet Kontrolünü Etkiliyor

Diyabetin yanı sıra sağlık sorunlarını tedavi etmek için aldığınız reçeteli ve reçetesiz ilaçlar kan şekeri seviyelerinizi etkileyebilir. 

Herhangi bir yeni ilaç almadan önce, reçeteli olsun ya da olmasın, eczacınıza danışın. Bu ürünlerin diyabet yönetimine müdahale edip etmeyeceğini veya aldığınız diğer ilaçlarla etkileşime girip girmediğini sorun.

4. Şafak Fenomeni'ne Dikkat Edin

Şafak fenomeni, uyanmadan önce sabahın erken saatinde vücudun günlük ürettiği hormonların ani bir yükselmesidir.

Bu hormonlar vücudu insüline karşı daha az duyarlı hale getirir ve diyabetli kişilerde sabah kan şekeri yükselmesine katkıda bulunabilir. Alternatif olarak, örneğin geceleri çok fazla insülin veya ilaç alıyorsanız veya akşamları yeterince yemiyorsanız, güne düşük bir glikoz seviyesiyle başlayabilirsiniz. Yatmadan önce küçük, protein açısından zengin, düşük karbonhidratlı bir atıştırmalık yeme yararlı olabilir.

5. Kadınların Adet Döngüleri Kan Şekerini Etkileyebilir

Uzmanlara göre kramp,  şişkinlik ve ruh hali değişimleri yeterince kötü değilmiş gibi, bir kadının adet öncesi evresindeki hormonal değişiklikler kan şekerlerinin biraz dengesizleşmesine neden olabilir.

Etki kişiden kişiye değişmekle birlikte, diyabetli bazı kadınlar hafta boyunca insüline daha az duyarlı hale gelirler, bu da normalin üzerinde şeker seviyelerine dönüşebilir. Kan şekerinizin adetinizden bir hafta önce sürekli olarak yükseldiğini fark ederseniz, bu süre zarfında  yediğiniz karbonhidrat miktarını azaltmanıza veya ekstra egzersiz yapmanıza yardımcı olabilir.

6. Yetersiz Uyku Kan Şekerini Düşürebilir

Huzursuz geceler ruh halinizde ve enerjinizde olumsuz etki yaratır. Ayrıca kan şekeriniz için sorun yaratabilir. Bir  incelemede, uyku eksikliğinin tip 2 diyabetli kişilerde glikoz kontrolünü ve insülin duyarlılığını engelleyebileceği sonucuna varmıştır.

"Uyku onarıcıdır." Yeterince uyumamak, vücuttaki bir tür kronik strestir ve stres eklediğinizde, daha yüksek kan şekeri seviyelerine sahip olacaksınız.

Uyku kalitenizi ve sürenizi iyileştirmek için, her gün aynı saatte yatıp uyandığınız tutarlı bir uyku rutini oluşturmaya çalışın. 

7. Aşırı Hava Koşulları Diyabet Yönetimini Engelleyebilir

Dışarısı ister bunaltıcı derecede sıcak ister çok soğuk olsun, aşırı sıcaklıklar diyabet kontrolünü etkileyebilir. Bunun nedeni, tip 2 diyabetli kişilerin vücutlarının ısıya tepki verme biçiminde değişiklik göstermesidir. Bazıları, gerçekten sıcak günlerde kan şekerlerinin yükseldiğini görebilir, çünkü hoş olmayan koşullar sistemlerine ekstra baskı uygular; diğerleri, özellikle de insülin kullananlar, ters etki yaşayabilir.

Uzmanlara göre, yüksek sıcaklıklar vücudun insülin kullanma şeklini etkileyebilir ve potansiyel olarak kan şekeri dalgalanmalarına yol açabilir. Ayrıca, kronik olarak yüksek kan şekeri seviyelerinin vücudun sıcaklığını düzenleme yeteneğini etkileyebileceğini ve aynı zamanda vücudun daha hızlı sıvı kaybetmesine neden olabileceğini belirtiyor.

8. Seyahat Etmek Rutinleri Bozabilir 

Uzun bir uçuş sırasında birkaç saat dilimini atlamak hemen hemen herkesin kafasını karıştırır, ancak diyabet hastaları için daha da büyük bir endişe kaynağıdır. Uzmanlar zaman değişikliğinin ilaç programınızı bozabileceğini ve kan şekeri kontrolünü engelleyen olağandışı yeme ve uyku alışkanlıklarına neden olabileceğini söylüyor.

Ayrıca, tatildeyken veya seyahat ederken daha fazla yiyebilir, daha fazla alkol alabilir veya daha aktif olabilirsiniz. Bunların tümü kan şekeri dalgalanmalarına neden olabilir. 

9. Fazla Kafein Kan Şekerini Etkileyebilir

Mayo Clinic'e göre günde 400 miligrama (mg) kadar kafein tüketmek çoğu insan için güvenlidir, ancak diyabetlilerde kafein insülinin nasıl davrandığını etkileyebilir ve bu da düşük veya yüksek kan şekerine yol açabilir. 

Yapabileceğiniz tek şey, kafeinin sizi nasıl etkilediğini gözlemlemek için kan şekerinizi izlemek. 

10. Kan Şekeri Testi Hataları Yanlış Okumalara Neden Olabilir

Kan şekerinizi kontrol etmeden önce ellerinizi yıkamayı hatırlamıyorsanız, yanlış alarmla karşılaşabilirsiniz. Araştırmalar, derideki şeker kalıntılarının kan örneğini kontamine edebileceğinden, yiyecekleri elledikten sonra yapılan testlerin hatalı yüksek bir okuma üretebileceğini göstermiştir. 

Günümüzün kan şekeri ölçüm cihazları son derece hassastır çünkü çok küçük bir kan alımı kullanırlar, bu da numunedeki glikoz konsantrasyonunu atmanın kolay olabileceği anlamına gelir. 

Türkiye Sağlık Vakfı

Diyabet ve Ağız Kuruluğu

Tip 2 Diyabet İçin Yeni Risk Faktörleri Bulundu

Diyabet Nedir? Şeker Hastalığı Belirtileri Nelerdir?

Şeker Yerine Kullanılan Yapay Tatlandırıcıların Güvenliği

Kan Şekeri Hakkında Bilinmesi Gerekenler

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK EĞİTİMLER