Diş Gıcırdatma - Bruksizm Nedir? Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Diş Gıcırdatma - Bruksizm Nedir? Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Bruksizm dişlerin gıcırdatıldığı veya sıkıldığı bir durumdur. Bruksizmi olanlar, uyanıkken (uyanık bruksizm) dişlerini bilinçsizce sıkabilir veya uyku sırasında sıkabilir veya gıcırdatabilirler(uyku bruksizmi).

Uykuda diş gıcırdatma, uyku ile ilişkili bir hareket bozukluğu olarak kabul edilir. Uyku sırasında dişlerini (bruks) sıkan veya gıcırdatan kişilerin, horlama ve nefes almada duraklamalar (uyku apnesi) gibi başka uyku bozukluklarına sahip olma olasılığı daha yüksektir.

Hafif bruksizm tedavi gerektirmeyebilir. Bununla birlikte, bazı kişilerde bruksizm, çene bozukluklarına, baş ağrılarına, hasarlı dişlere ve diğer sorunlara yol açacak kadar sık ​​ve şiddetli olabilir.

Uyku bruksizmi  durumunda  komplikasyonlar gelişene kadar farkında ounmayabileceğinden, bruksizmin belirti ve semptomlarını bilmek ve düzenli diş bakımı yaptırmak önemlidir.

Semptomlar

Diş gıcıdatmanın belirtileri ve semptomları şunlardır:

  • Uyku partnerini uyandıracak kadar gürültülü olabilecek diş gıcırdatma veya kenetleme
  • Düzleşmiş, çatlamış, yontulmuş veya gevşemiş dişler
  • Aşınmış diş minesi, dişin daha derin katmanlarını ortaya çıkarır
  • Artan diş ağrısı veya hassasiyet
  • Yorgun veya gergin çene kasları veya tamamen açılıp kapanmayan kilitli bir çene
  • Çene, boyun veya yüz ağrısı veya ağrı
  • Kulakla ilgili bir sorun olmasa da, kulak ağrısı gibi hissettiren ağrı
  • Yanağın iç tarafında çiğnemeden kaynaklanan hasar
  • Uyku bozukluğu

Ne zaman bir doktora görünmeli

Yukarıda listelenen belirtilerden herhangi biri söz konusu ise veya dişler veya çene ile ilgili başka endişeler varsa diş hekimine veya doktora görünmekte fayda olabilir.

Nedenleri

Bruksizme neyin sebep olduğunu tam olarak bilinmemektedir,  fiziksel, psikolojik ve genetik faktörlerin bir kombinasyonundan kaynaklandığı düşünülmektedir.

  • Uyanıkken diş gıcırdatma , anksiyete, stres, öfke, hayal kırıklığı veya gerginlik gibi duygulardan kaynaklanıyor olabilir. Veya derin konsantrasyon sırasında bir başa çıkma stratejisi veya bir alışkanlık olabilir.
  • Uykuda diş gıcırdatma , uyku sırasındaki uyarılma ile ilişkili  bir çiğneme aktivitesi olabilir.

Risk faktörleri

Bu faktörler diş gıcıcdatma riskinizi artırır:

  • Stres. Artan anksiyete veya stres dişlerin gıcırdatılmasına neden olabilir. Öfke ve hayal kırıklığı da olabilir.
  • Yaş. Bruksizm küçük çocuklarda yaygındır, ancak genellikle yetişkinlikte geçer.
  • Kişilik tipi. Agresif, rekabetçi veya hiperaktif bir kişilik tipine sahip olmak bruksizm riskinizi artırabilir.
  • İlaçlar ve diğer maddeler. Bruksizm, bazı antidepresanlar gibi bazı psikiyatrik ilaçların nadir bir yan etkisi olabilir. Tütün içmek, kafeinli içecekler veya alkol içmek veya keyif verici ilaçlar kullanmak bruksizm riskini artırabilir.
  • Diş gıcıdatan aile üyeleri. Uyku bruksizmi ailelerde görülme eğilimindedir. Bruksizminiz varsa, ailenizin diğer üyelerinde de bruksizm veya öyküsü olabilir.
  • Diğer bozukluklar. Diş gıcıdatma, Parkinson hastalığı, demans, gastroözofageal reflü bozukluğu (GERD), epilepsi, gece terörü, uyku apnesi gibi uyku ile ilgili bozukluklar ve dikkat eksikliği / hiperaktivite bozukluğu (DEHB) gibi bazı akıl sağlığı ve tıbbi bozukluklarla ilişkilendirilebilir. .

Komplikasyonlar

Çoğu durumda diş gıcıdatma ciddi komplikasyonlara neden olmaz. Ancak şiddetli şiddetli diş gıcırdatma şunlara yol açabilir:

  • Dişlerde, restorasyonlarda, kuronlarda veya çenede hasar
  • Gerilim tipi baş ağrıları
  • Şiddetli yüz veya çene ağrısı
  • Kulakların hemen önünde bulunan temporomandibular eklemlerde (TME) meydana gelen ve ağız açıp kapatıldığında tıklama gibi gelebilen bozukluklar

Teşhis

Düzenli diş muayeneleri sırasında, diş hekimi  muhtemelen bruksizm belirtilerini kontrol edecektir.

Değerlendirme

Herhangi bir belirti varsa, diş hekimi sürecin ilerleyip ilerlemediğini görmek ve tedaviye ihtiyaç olup olmadığını belirlemek için sonraki birkaç ziyarette dişlerde ve ağızdaki değişiklikler değerlendirir.

Nedeni belirleme

Diş hekimi bruksizm olduğundan şüphelenirse, genel diş sağlığı, ilaçları, günlük rutinler ve uyku alışkanlıkları hakkında sorular sorarak nedenini belirlemeye çalışır.

Diş gıcırdatmanın boyutunu değerlendirmek için  şunlar  kontrol edilir:

  • Çene kaslarındaki hassasiyet
  • Kırık veya eksik dişler gibi belirgin diş anormallikleri
  • Genellikle X ışınları yardımıyla dişlerde, altta yatan kemikte ve yanakların iç kısmında meydana gelen diğer hasarlar

Bir diş muayenesi, temporomandibular eklem (TME) bozuklukları, diğer diş problemleri veya sağlık sorunları gibi benzer çene veya kulak ağrısına neden olabilecek diğer bozuklukları tespit edebilir.

Bruksizm büyük uyku sorunlarıyla ilişkili görünüyorsa,  bir uyku tıbbı uzmanı konsülte edebilir. Uyku tıbbı uzmanı, diş gıcırdatma olaylarını değerlendirerek ve uyku apnesi veya diğer uyku bozukluklarının olup olmadığını belirleyecek bir uyku çalışması ya da daha fazla test yapabilir.

Kaygı veya diğer psikolojik sorunlar diş gıcırdatmayla ilgili görünüyorsa, lisanslı bir terapiste veya danışmana yönlendirilebilirsiniz.

Tedavi

Çoğu durumda tedavi gerekli değildir. Pek çok çocuk tedavi olmaksızın bruksizmden kurtulur ve birçok yetişkin dişlerini terapi gerektirecek kadar gıcırdatmaz veya sıkmaz. Bununla birlikte, sorun şiddetliyse seçenekler, daha fazla diş hasarını önlemek ve çene ağrısını veya rahatsızlığını gidermek için belirli diş yaklaşımlarını, tedavileri ve ilaçları içerir.

Dental yaklaşımlar

Bruksizm söz konusu olduğunda dişleri korumanın veya iyileştirmenin yollarını aramak gerekir. Bu yöntemler dişlerin aşınmasını önleyebilir veya düzeltebilirse de bruksizmi durdurmayabilirler:

  • Ateller ve ağız koruyucuları. Bunlar, sıkma ve gıcırdatmanın neden olduğu hasarı önlemek için dişleri ayrı tutmak için tasarlanmıştır. Sert akrilik veya yumuşak malzemelerden yapılabilirler ve üst veya alt dişlerinizin üzerine takılırlar.
  • Diş düzeltme. Şiddetli vakalarda - diş aşınması hassasiyete veya düzgün çiğneme yetersizliğine yol açtığında - diş hekiminin hasarı onarmak için dişlerin çiğneme yüzeylerini yeniden şekillendirmesi veya kuronlar kullanması gerekebilir. 

Diğer öneriler

Bu yaklaşımlardan biri veya birkaçı bruksizmi hafifletmeye yardımcı olabilir:

  • Stres veya kaygı yönetimi. Diş gıcırdatma stres kaynaklı ise, meditasyon gibi gevşemeyi teşvik eden stratejiler öğrenmek sorunun çözümünde etkili olabilir. Bruksizm kaygı ile ilgiliyse, lisanslı bir terapist veya danışmanyardımı faydalı olabilir.
  • Davranış değişikliği. Bruksizm teşhis edildiğinde, uygun ağız ve çene pozisyonunu uygulanarak davranış değişikliği iyi gelebilir. Diş hekimi  ağız ve çene için en iyi pozisyonu gösterebilir.
  • Biyolojik geri bildirim. Alışkanlıklar değiştirilemiyorsa çenedeki  kas aktivitesini kontrol etmeyi öğretmek için izleme prosedürleri ve ekipmanı kullanan bir yöntem olan biofeedback'den yararlanılabilir.

İlaçlar

Genel olarak, ilaçlar bruksizmin tedavisi için çok etkili değildir ve etkinliklerini belirlemek için daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır. Bruksizm için kullanılabilecek ilaç örnekleri şunları içerir:

  • Kas gevşeticiler. Bazı durumlarda, doktorunuz kısa bir süre için yatmadan önce bir kas gevşetici almayı önerebilir.
  • Botoks enjeksiyonları. Bir tür botulinum toksini olan Botox enjeksiyonları, diğer tedavilere cevap vermeyen şiddetli bruksizmi olan bazı kişilere yardımcı olabilir.
  • Anksiyete veya stres için ilaç. Bruksizme neden olabilecek stres veya diğer duygusal sorunlarla başa çıkılabilmesi için kısa süreli antidepresanlar veya anti-anksiyete ilaçları kullanılabilir.

İlişkili bozuklukların tedavisi şunları içerebilir:

  • İlaçlar. Bir ilacın yan etkisi olarak bruksizm geliştirirseniz, doktorunuz ilacınızı değiştirebilir veya farklı bir ilaç yazabilir.
  • Uyku ile ilgili bozukluklar. Uyku apnesi gibi uyku ile ilgili bozuklukların ele alınması uyku bruksizmini iyileştirebilir.
  • Tıbbi durumlar. Gastroözofageal reflü hastalığı (GERD) gibi altta yatan bir tıbbi durum neden olarak belirlenirse, bu durumu tedavi etmek bruksizmi iyileştirebilir.

Yaşam tarzı ve ev ilaçları

Bu kişisel bakım adımları bruksizmi önleyebilir veya tedavi etmeye yardımcı olabilir:

  • Stresi azalt. Müzik dinlemek, sıcak bir banyo yapmak veya egzersiz yapmak rahatlamanıza yardımcı olabilir ve bruksizm geliştirme riskinizi azaltabilir.
  • Akşamları uyarıcı maddelerden kaçının. Akşam yemeğinden sonra kafeinli kahve veya kafeinli çay içmeyin ve bruksizmi kötüleştirebileceği için akşamları alkolden kaçının.
  • İyi uyku alışkanlıkları uygulayın. Uyku problemlerinin tedavisini içerebilen iyi bir gece uykusu, bruksizmi azaltmaya yardımcı olabilir.
  • Uyuyan bir partneriniz varsa, uyurken çıkardığınız gıcırdatma veya tıklama seslerinden haberdar olmasını isteyin, böylece bunu diş hekiminize veya doktorunuza bildirebilirsiniz.
  • Düzenli diş muayeneleri planlayın. Diş muayeneleri, bruksizmi tanımlamanın en iyi yoludur. Diş hekiminiz, düzenli ziyaretler ve muayeneler sırasında ağzınızda ve çenenizde bruksizm belirtilerini görebilir.

DİŞ ETİ İLTİHABI NEDİR? KALP HASTALIKLARI VE KANSERLE BAĞLANTISI

DİŞ İMPLANTLARI HAKKINDA BİLİNMESİ GEREKENLER

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK EĞİTİMLER