Demansın Bir Türü: Alzheimer Hastalığı Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Demansın Bir Türü: Alzheimer Hastalığı Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Alzheimer hastalığı, beyin hücrelerinin yok olmasına (dejenere olmasına) ve ölmesine neden olan ilerleyici bir hastalıktır. Alzheimer hastalığı, bunamanın en yaygın nedenidir - bir kişinin bağımsız olarak işlev görme yeteneğini bozan düşünme, davranışsal ve sosyal becerilerde sürekli bir düşüşe sebep olur.

Hastalığın erken belirtileri, son olayları veya konuşmaları unutmak olabilir. Hastalık ilerledikçe, Alzheimer hastalığı olan bir kişi ciddi hafıza bozukluğu geliştirecek ve günlük görevleri yerine getirme yeteneğini kaybedecektir.

Mevcut Alzheimer hastalığı ilaçları semptomları geçici olarak iyileştirebilir veya düşüş hızını yavaşlatabilir. Bu tedaviler bazen Alzheimer hastalığına sahip kişilerin işlevi en üst düzeye çıkarmalarına ve bir süre bağımsızlıklarını korumalarına yardımcı olabilir. Farklı programlar ve hizmetler, Alzheimer hastalığı olan kişileri ve bakıcılarını desteklemeye yardımcı olabilir.

Alzheimer hastalığını iyileştiren veya beyindeki hastalık sürecini değiştiren bir tedavi henüz  yoktur. Hastalığın ileri aşamalarında, ciddi beyin fonksiyon kaybından kaynaklanan komplikasyonlar – dehidratasyon(susuzluk),  yetersiz beslenme veya enfeksiyon gibi - ölümle sonuçlanır.

Semptomlar/Belirtiler

Hafıza kaybı, Alzheimer hastalığının temel semptomudur. Hastalığın erken bir belirtisi, genellikle son olayları veya konuşmaları hatırlamakta zorluk çekmedir. Hastalık ilerledikçe hafıza bozuklukları kötüleşir ve diğer semptomlar gelişir.

İlk başta, Alzheimer hastalığı olan bir kişi bir şeyleri hatırlamakta ve düşünceleri organize etmekte güçlük çektiğinin farkında olabilir. Bir aile üyesi veya arkadaşın semptomların nasıl kötüleştiğini fark etme olasılığı daha yüksektir.

Alzheimer hastalığı ile ilişkili beyin değişiklikleri, aşağıdakilerle büyüyen sorunlara yol açar:

  • Hafıza

Herkes ara sıra unutkanlık sorunu yaşayabilir.  Anahtarlarınızı nereye koyduğunuzun veya bir tanıdığınızın adını unutabilirsiniz.  Ancak Alzheimer hastalığıyla ilişkili hafıza kaybı, işte veya evde çalışma yeteneğini etkileyerek devam eder ve kötüleşir.

Alzheimer hastaları şunları yapabilir:

 İfadeleri ve soruları defalarca tekrarlar.

 Sohbetleri, randevuları veya etkinlikleri unutur ve daha sonra hatırlayamaz.

 Eşyaları rutin olarak yanlış yere yerleştirir, genellikle onları mantıksız yerlere koyar.

 Çok iyi bildiği, tanıdığı  yerlerde kaybolabilir.

 Nesneleri tanımlamak, düşünceleri ifade etmek veya sohbetlere katılmak için doğru kelimeleri bulmakta güçlük çeker.

 İlerleyen süreçte aile üyelerinin isimlerini ve gündelik nesneleri dahi unutur. 

  • Düşünme ve muhakeme

Alzheimer hastalığı, özellikle sayılar gibi soyut kavramlar hakkında konsantre olma ve düşünme güçlüğüne neden olur.

Çoklu görev özellikle zordur ve finansmanı yönetmek, çek defterlerini dengelemek ve faturaları zamanında ödemek zor olabilir. Bu zorluklar, sayıları tanıma ve bunlarla başa çıkma konusundaki yetersizlik şeklinde devam eder.

  • Yargılama ve karar verme

Günlük durumlarda makul kararlar alma ve yargılarda bulunma yeteneği azalır. Örneğin, bir kişi sosyal etkileşimlerde zayıf veya karakteristik olmayan seçimler yapabilir veya havaya uygun olmayan kıyafetler giyebilir. Ocakta yemek yanması veya beklenmedik sürüş durumları gibi günlük sorunlara etkili bir şekilde yanıt vermek daha zor olabilir.

  • Tanıdık görevleri planlama ve gerçekleştirme

Yemek planlamak ve pişirmek veya favori bir oyunu oynamak gibi sıralı adımlar gerektiren rutin aktiviteler, hastalık ilerledikçe bir mücadele haline gelir. Sonunda, ileri Alzheimer hastaları giyinmek ve banyo yapmak gibi temel görevleri nasıl yerine getireceklerini unutabilirler.

  • Kişilik ve davranıştaki değişiklikler

Alzheimer hastalığında meydana gelen beyin değişiklikleri, ruh hallerini ve davranışları da etkileyebilir. Sorunlar aşağıdakileri içerebilir:

* Depresyon

* İlgisizlik

* İçe kapanma

* Ruh hali

* Başkalarına güvensizlik

* Sinirlilik ve saldırganlık

* Uykusuzluk ya da fazla uyuma

* Amaçsızca dolaşma

* Çekingenlik

* Bir şeyin çalındığına inanmak gibi sanrılar 

  • Korunan beceriler

Semptomlar kötüleşirken bile birçok önemli beceri daha uzun süre korunur. Korunan beceriler arasında kitap okumak veya dinlemek, hikayeler anlatmak ve hatırlamak, şarkı söylemek, müzik dinlemek, dans etmek, çizim yapmak veya el işi yapmak yer alabilir.

Bu beceriler, hastalığın ilerleyen dönemlerinde etkilenen beyin kısımları tarafından kontrol edildiği için daha uzun süre korunabilir. 

Ne zaman doktora görünmeli

Tedavi edilebilir durumlar da dahil olmak üzere bir dizi durum hafıza kaybına veya diğer demans semptomlarına neden olabilir. Hafızanız veya diğer düşünme becerilerinizle ilgili endişeleriniz varsa, kapsamlı bir değerlendirme ve teşhis için doktorunuzla konuşmanız tavsiye edilir.

Bir aile ferdinde veya arkadaşınızda gözlemlediğiniz düşünme becerileriyle ilgili endişeleriniz varsa, endişeleriniz hakkında konuşmanız  ve bir doktor kontrolünden geçmesini sağlamanız hastalığın ilerlemesini önlemek açısından faydalı olacaktır.

Nedenleri

Bilim adamları, çoğu insan için Alzheimer hastalığının, zamanla beyni etkileyen genetik, yaşam tarzı ve çevresel faktörlerin bir kombinasyonundan kaynaklandığına inanıyor.

Vakaların yüzde birinden daha azında Alzheimer,  kişinin hastalığı geliştirmesini neredeyse garanti eden belirli genetik değişikliklerden kaynaklanır. Bu nadir olaylar genellikle orta yaşta hastalığın başlamasına neden olur.

Alzheimer hastalığının kesin nedenleri tam olarak anlaşılamamıştır, ancak özünde normal olarak çalışmayan, beyin hücrelerinin (nöronların) çalışmasını bozan ve bir dizi toksik olayı açığa çıkaran beyin proteinleriyle ilgili sorunlar vardır. Nöronlar zarar görür, birbirleriyle bağlantılarını kaybeder ve sonunda ölür.

Hasar en çok beynin hafızayı kontrol eden bölgesinde başlar, ancak süreç ilk semptomlardan yıllar önce başlar. Nöron kaybı, beynin diğer bölgelerine biraz öngörülebilir bir şekilde yayılır. Hastalığın geç evresinde beyin önemli ölçüde küçülür.

Araştırmacılar, hastalığın gelişiminde iki proteinin rolüne odaklanmıştır:

* Plaketler. Beta-amiloid, daha büyük bir proteinin artık bir parçasıdır. Bu parçalar bir araya geldiğinde, nöronlar üzerinde toksik bir etkiye sahip oldukları ve hücreden hücreye iletişimi bozduğu görülür. Bu kümeler, diğer hücresel kalıntıları da içeren amiloid plaklar adı verilen daha büyük birikintiler oluşturur.

* Tangles. Tau proteinleri, bir nöronun besinleri ve diğer gerekli malzemeleri taşımak için dahili destek ve taşıma sisteminde rol oynar. Alzheimer hastalığında tau proteinleri şekil değiştirir ve kendilerini nörofibriler yumaklar adı verilen yapılar halinde düzenler. Dolaşıklıklar, taşıma sistemini bozar ve hücreler için toksiktir.

DEMANSIN BİR TÜRÜ: ALZHEİMER HASTALIĞI NEDİR? BELİRTİLERİ VE TEDAVİSİ

KETO DİYETİ BAĞIRSAK MANTARLARINI DÜZENLEYEREK ALZHEİMER RİSKİNİ AZALTABİLİR

DEMANS - BUNAMA HASTALIĞI NEDİR? DEMANS BELİRTİLERİ VE EVRELERİ

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK EĞİTİMLER