Çocukluk Çağı Astımı Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Çocukluk Çağı Astımı Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Çocukluk çağı astımında, polen solumak veya soğuk algınlığı veya başka bir solunum yolu enfeksiyonu gibi belirli tetikleyicilere maruz kalındığında akciğerler ve solunum yolları kolayca iltihaplanır. Çocukluk çağı astımı oyun, spor, okul ve uykuyu engelleyen rahatsız edici günlük semptomlara neden olabilir. 

Bazı çocuklarda yönetilmeyen astım tehlikeli astım ataklarına neden olabilir.

Çocukluk çağı astımı, yetişkinlerdeki astımdan farklı bir hastalık değildir, ancak çocuklar benzersiz zorluklarla karşı karşıyadır. Durum, acil servis ziyaretlerinin, hastaneye yatışların ve kaçırılan okul günlerinin önde gelen nedenidir.

Ne yazık ki, çocukluk çağı astımı tedavi edilemez ve semptomlar yetişkinliğe kadar devam edebilir. Ancak doğru tedavi ile semptomlar kontrol altında tutulabilir ve büyüyen akciğerlerin zarar görmesi önlenebilir.

Semptomlar

Çocukluk çağında görülen yaygın astım belirti ve semptomları şunlardır:

  • Çocukta viral enfeksiyon olduğunda kötüleşen, çocuğun uykudayken veya egzersiz veya soğuk hava ile tetiklendiğinde ortaya çıkan sık öksürük
  • Nefes verirken ıslık veya hırıltı sesi
  • Nefes darlığı
  • Göğüs tıkanıklığı veya sıkışması

Çocukluk çağı astımı şunlara da neden olabilir:

  • Nefes darlığı, öksürük veya hırıltılı solunumdan kaynaklanan uyku sorunları
  • Soğuk algınlığı veya griple kötüleşen öksürük veya hırıltı nöbetleri
  • Solunum yolu enfeksiyonundan sonra gecikmiş iyileşme veya bronşit
  • Oynamayı veya egzersiz yapmayı engelleyen nefes alma sorunu
  • Yetersiz uykudan kaynaklanabilecek yorgunluk

Astım belirti ve semptomları çocuktan çocuğa değişir ve zamanla kötüleşebilir veya iyileşebilir. Çocuğun, kalıcı öksürük veya göğüs tıkanıklığı gibi yalnızca bir belirtisi olabilir.

Semptomların astımdan kaynaklanıp kaynaklanmadığını söylemek zor olabilir. Periyodik veya uzun süreli hırıltı ve diğer astım benzeri semptomlar, enfeksiyöz bronşit veya başka bir solunum probleminden kaynaklanabilir.

Ne zaman bir doktora görünmeli

Erken tedavi, semptomların kontrolüne yardımcı olacak ve muhtemelen astım ataklarını önleyecektir. Bu nedenle olabildiğince hızlı bir biçimde tıbbi yardım almakta fayda vardır.

  • Sürekli, aralıklı veya fiziksel aktiviteyle bağlantılı görünen öksürük
  • Çocuk nefes verdiğinde duyulan hırıltı veya ıslık sesleri
  • Nefes darlığı veya hızlı nefes alma
  • Göğüs sıkışması şikayetleri
  • Tekrarlanan şüpheli bronşit veya pnömoni atakları, söz konusuysa derhal doktora başvurmak gerekir.

Çocuk uyurken onu uyandırmayan bir öksürüğü olup olmadığını kontrol edin.  Ağlamak, gülmek, bağırmak veya güçlü duygusal tepkiler ve stres de öksürüğü veya hırıltıyı tetikleyebilir.

Astım teşhisi konulduğunda, bir astım planı oluşturmak, semptomları izlemeye ve astım krizi meydana gelirse ne yapılacağının bilinmesine ve planlanmasına yardımcı olabilir.

Ağır vakalarda, çocuk nefes almakta zorlanırken göğsü ve yanları içe doğru çekilebilir. Çocuğun kalp atışı, terlemesi ve göğüs ağrısı artabilir. 

  • Nefes almak için duraksamadan bir cümleyi tamamlayamıyorsa
  • Nefes almak için karın kaslarını kullanıyorsa
  • Nefes alırken burun delikleri genişliyorsa
  • Nefes almakta zorlanması yüzünden nefes aldığında karnı kaburgaların altına çekiliyorsa acil yardım gerekir.

Astım teşhisi konmamış olsa bile, çocuk nefes almakta güçlük çekiyorsa derhal tıbbi yardım alın. Astım ataklarının şiddeti değişkenlik gösterse de, astım atakları hırıltılı solunum ve zor nefes almaya ilerleyen öksürük ile başlayabilir.

Nedenleri

Çocukluk çağı astımının nedenleri tam olarak anlaşılmamıştır. Bazı risk faktörleri şunlardır:

  • Kalıtsal alerji geliştirme eğilimi
  • Astımlı ebeveynler
  • Çok genç yaşta bazı solunum yolu enfeksiyonları
  • Sigara dumanı veya diğer hava kirliliği gibi çevresel faktörlere maruz kalma

Artan bağışıklık sistemi hassasiyeti, belirli tetikleyicilere maruz kaldığında akciğerlerin ve solunum  yollarının şişmesine ve mukus üretmesine neden olur. Bir tetikleyiciye verilen tepki gecikebilir ve bu da tetikleyicinin tanımlanmasını zorlaştırır. Tetikleyiciler çocuktan çocuğa değişir:

  • Soğuk algınlığı gibi viral enfeksiyonlar
  • Tütün dumanı gibi hava kirleticiler
  • Toz akarları, evcil hayvan tüyleri, polen veya küf alerjileri
  • Fiziksel aktivite
  • Hava değişiklikleri veya soğuk hava

Bazen astım semptomları, hiçbir belirgin tetikleyici olmadan ortaya çıkar.

Risk faktörleri

Astım geliştirme olasılığını artırabilecek faktörler şunlardır:

  • Doğum öncesi dahil tütün dumanına maruz kalma
  • Deri reaksiyonları, gıda alerjileri veya saman nezlesi (alerjik rinit) dahil olmak üzere önceki alerjik reaksiyonlar
  • Ailede astım veya alerji öyküsü
  • Yüksek hava kirliliğine sahip bir bölgede yaşamak
  • Obezite
  • Kronik burun akıntısı veya tıkalı burun (rinit), iltihaplı sinüsler (sinüzit) veya zatürre gibi solunum rahatsızlıkları
  • Mide ekşimesi 

 Komplikasyonlar

Astım, aşağıdakiler dahil bir dizi komplikasyona neden olabilir:

  • Acil tedavi veya hastane bakımı gerektiren şiddetli astım atakları
  • Akciğer fonksiyonunda kalıcı düşüş
  • Okul günlerini kaçırmak veya okulda geride kalmak
  • Kötü uyku ve yorgunluk
  • Oyun, spor veya diğer aktiviteleri engelleyen semptomlar

Önleme

Dikkatli planlama ve astım tetikleyicilerinden kaçınmak astım ataklarını önlemenin en iyi yoludur.

  • Astım tetikleyicilerine maruz kalmayı sınırlayın. Çocuğun astım semptomlarını tetikleyen alerjenlerden ve tahriş edici maddelerden kaçınmasına yardımcı olun.
  • Çocuğunuzun etrafında sigara içilmesine izin vermeyin. Bebeklik döneminde tütün dumanına maruz kalma, çocukluk çağı astımı için güçlü bir risk faktörü ve aynı zamanda astım ataklarının ortak bir tetikleyicisidir.
  • Çocuğunuzu aktif olmaya teşvik edin. Çocuğunuzun astımı iyi kontrol edildiği sürece, düzenli fiziksel aktivite akciğerlerin daha verimli çalışmasına yardımcı olabilir.
  • Gerekirse doktora götürün. Düzenli olarak kontrol edin. Hızlı rahatlama inhalerini çok sık kullanma ihtiyacı gibi, çocuğunuzun astımının kontrol altında olmadığına dair işaretleri görmezden gelmeyin.

Astım zamanla değişir. Çocuğunuzun doktoruna danışmak, semptomları kontrol altında tutmak için gerekli tedavi ayarlamalarını yapmanıza yardımcı olabilir.

  • Çocuğun sağlıklı bir kiloda kalmasına yardımcı olun. Fazla kilolu olmak astım semptomlarını kötüleştirebilir ve çocuğunuzu diğer sağlık sorunları riskine sokar.
  • Mide ekşimesini kontrol altında tutun. Asit reflü veya şiddetli mide ekşimesi (gastroözofageal reflü hastalığı veya GERD) çocuğun astım semptomlarını kötüleştirebilir. Asit reflüsünü kontrol etmek için reçetesiz satılan veya reçeteli ilaçlara ihtiyacı olabilir.

Teşhis

Astımın teşhis edilmesi zor olabilir. Çocuğun doktoru semptomları, sıklığını ve tıbbi geçmişini dikkate alacaktır.Diğer koşulları ekarte etmek ve semptomların en olası nedenini belirlemek için testlere ihtiyacı duyulabilir.

Bir dizi çocukluk hastalığı, astımın neden olduğu semptomlara benzer semptomlar gösterebilir. Bu nedenle, semptomların astımdan mı, astım dışında bir durumdan mı yoksa hem astımdan hem de başka bir durumdan mı kaynaklandığınını belirlenmesi gerekecektir.

Astım benzeri semptomlara neden olabilecek durumlar şunlardır:

  • Rinit
  • Sinüzit
  • Asit reflü veya gastroözofageal reflü hastalığı (GERD)
  • İşlevsel olmayan solunum
  • Bronşiyolit ve solunum sinsityal virüsü (RSV) gibi solunum yolu enfeksiyonları

Alerjik astım için alerji testleri

Alerjilerle tetiklenen astım varsa, alerji cilt testi önerilebilir. Bir cilt testi sırasında cilt, hayvan tüyleri, küf veya toz akarları gibi yaygın alerjiye neden olan maddelerin özleriyle delinir ve alerjik reaksiyon belirtileri açısından gözlemlenir.

Tedavi

İlk tedavi, astımının şiddetine bağlıdır. Astım tedavisinin amacı semptomları kontrol altında tutmaktır, yani:

  • Semptomların minimuma indirilmesi ve ya tamamen yok edilmesi
  • Astım alevlenmelerin az görülmesi veya hiç görülmemesi
  • Astımın fiziksel aktivitelerde veya egzersizde sınırlamaya yol açmaması
  • Albuterol (ProAir HFA, Ventolin HFA, diğerleri) gibi hızlı rahatlama (kurtarma) inhalerlerinin minimum kullanımı

Astımı tedavi etmek, hem semptomları önlemeyi hem de devam eden bir astım krizini tedavi etmeyi içerir. Çocuk için doğru ilaç, yaş, semptomlar, astım tetikleyicileri ve astımını kontrol altında tutmak için en iyi neyin işe yaradığı gibi bir dizi şeye bağlıdır.

Hafif astım semptomları olan 3 yaşından küçük çocuklar için, doktor bekle ve gör yaklaşımı kullanabilir. Bunun nedeni, astım ilacının bebekler ve küçük çocuklar üzerindeki uzun vadeli etkilerinin net olmamasıdır.

Bununla birlikte, bir bebek veya yürümeye başlayan çocuk sık veya şiddetli hırıltı atakları yaşıyorsa, semptomları iyileştirip iyileştirmediğini görmek için bir ilaç reçete edilebilir.

Alerjiye bağlı astım tedavisi

Çocuğun astımı alerjiler nedeniyle tetiklenirse veya kötüleşirse, çocuğunuz aşağıdaki gibi alerji tedavisinden de yararlanabilir:

  • Alerji ilaçları. Bunlar arasında oral ve nazal sprey antihistaminikler ve dekonjestanlar ile kortikosteroid, kromolin ve ipratropium burun spreyleri bulunur.
  • Alerji iğneleri (immünoterapi). İmmünoterapi enjeksiyonları genellikle birkaç ay boyunca haftada bir, daha sonra üç ila beş yıllık bir süre boyunca ayda bir verilir. Zamanla, çocuktaki bağışıklık sisteminin belirli alerjenlere tepkisini kademeli olarak azaltırlar. 

İnhale kortikosteroidler gibi uzun süreli astım kontrol ilaçları, astım tedavisinin temel taşıdır. Bu ilaçlar astımı kontrol altında tutar ve çocuğun astım krizi geçirme olasılığını azaltır.

Çocukta astım alevlenmesi varsa, hızlı rahatlama (kurtarma) inhaleri semptomları hemen hafifletebilir. Ancak uzun vadeli kontrol ilaçları düzgün çalışıyorsa, çocuğun çok sık hızlı rahatlama inhaler kullanmasına gerek kalmayacaktır.

Çocuğun her hafta kaç tane nefes kullandığının kaydını tutun. Sık sık hızlı rahatlatıcı bir inhaler kullanması gerekiyorsa, çocuğunuzu doktora götürün. Muhtemelen uzun vadeli kontrol ilacını ayarlanması gerekmektedir..

Yaşam tarzı ve ev ilaçları

Çocuğun astım tetikleyicilerine maruz kalmasını azaltmak için adımlar atmak, astım atakları olasılığını azaltacaktır. Tetikleyicilerden kaçınmaya yardımcı olacak adımlar, çocuğun astımını neyin tetiklediğine bağlı olarak değişir. İşte yardımcı olabilecek bazı şeyler:

  • Evde düşük nemi koruyun. Nemli bir iklimde yaşıyorsanız, çocuğunuzun doktoruyla havayı kuru (nem giderici) tutmak için bir cihaz kullanma konusunda konuşun.
  • İç havayı temiz tutun. Klima sisteminizi her yıl bir ısıtma ve klima uzmanına kontrol ettirin. Fırınınızdaki ve klimanızdaki filtreleri üreticinin talimatlarına göre değiştirin. Ayrıca havalandırma sisteminize küçük partikül filtresi takmayı da düşünün.
  • Evcil hayvan tüylerini azaltın. Çocuğunuzun tüylere alerjisi varsa, en iyisi evde kürklü veya tüylü evcil hayvan beslememektir. Evcil hayvanınız varsa, evcil hayvanlarınızı düzenli olarak yıkamak veya tımar etmek de tüylerin miktarını azaltabilir. Evcil hayvanları çocuğunuzun odasından uzak tutun.
  • Klimanızı kullanın . Klima, içeride yolunu bulan ağaçlardan, otlardan ve yabani otlardan gelen havadaki polen miktarını azaltmaya yardımcı olur. Klima aynı zamanda iç mekandaki nemi düşürür ve çocuğun toz akarlarına maruz kalmasını azaltabilir. Klimanız yoksa polen mevsiminde pencerelerinizi kapalı tutmaya çalışın.
  • Tozu minimumda tutun. Yatak odanızdaki belirli öğeleri değiştirerek gece semptomlarını kötüleştirebilecek tozu azaltın. Örneğin, yastıkları, şilteleri ve kutu yaylarını toz geçirmez kılıflarla kaplayın. Özellikle çocuğunuzun yatak odasında halıları kaldırmayı ve sert zemin döşemeyi düşünün. Yıkanabilir perde ve panjur kullanın.
  • Düzenli olarak temizleyin. Toz ve alerjenleri temizlemek için evinizi haftada en az bir kez temizleyin.
  • Çocuğunuzun soğuk havaya maruz kalmasını azaltın. Çocuğunuzun astımı soğuk ve kuru hava ile kötüleşirse, dışarıda bir yüz maskesi takmak yardımcı olabilir.

TERLEME VE VÜCUT KOKUSU

SAĞLIK KURUMLARININ GİZLİ KAHRAMANLARI: TIBBİ SEKRETER VE HASTA KABUL GÖREVLİLERİ

İDRAR KAÇIRMA - İNKONTİNANS NEDİR?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK EĞİTİMLER